Nergis ismine adını veren Narcissus’un psikanalize konu olan efsanesi hikayesi günümüzde daha da anlam kazanır. Narcissus’a Ekho adında bir güzel kız aşık olur, ancak Narcissus bu sevginin farkına varmaz ve karşılık vermez. Ekho bu sevgi ve özlemle bitkin düşer ve ölür. Efsaneye göre tanrılardan Zeus Narcissus’a ceza verir ve onu kedine aşık edecek kadar lanetler. Narcissus bir gün gölden su içmeye çalışırken kendini görür ve kendine aşık olur, bu durum onu esir eder. Kendini izlemek, kendi bedenini, yüzünü, yapısını hayranlıkla incelemek onun için artık vazgeçilmezdir. Ancak bu sevgiyle bitkin döşer ve ölür. Öldükten sonra onun saçları gibi olan çiçeğe nergis adını verirler. Bu efsane tüm psikologların ilgisini çekmiş ve normal dışı bir davranış diye değerlendirilmiş.

Tüm ego odağını kendine yönelmesi durumudur narsizm. Bebekler doğduktan sonra narsist bir yapıda olurlar, kendi istekleri, kendi amaçları uğruna çok mücadele ederler ancak kendilerine yönelttikleri bu sevgi zamanla dış dünyaya döner ve sevgi bölünür, eşyaya sevgi, kişiye sevgi vs. Ancak narsist kişi bunu yapamaz ve adeta kendi kölesi olacak kadar kendine hayran olmaya başar. Kendisine yönelik en ufak eleştiri onu karşıdakini yıkacak kadar gerebilir. American Psikiyatri Birliği narsist kişinin özelliklerini DSM IV’te şu şekilde açıklamıştır :

<>Büyüklenir, başarılarıyla orantısız biçimde böbürlenir

<>Sınırsız başarı, güç zeka, güzellik ya da yüce bir sevgi düşlemleriyle uğraşır

<>Özel ve eşi benzeri bulunmaz hisseder ve bu yüzden böyle kişilerle arkadaşlık kurması gerektiğine inanır

<>Her ne isterse olması gerektiğine dair beklenti içine girer

<>Eşduyum yapamaz ve başkalarının duygularını anlamaz, anlamak için çaba harcamaz

<>Başkalarına saygısız davranır, kendini beğenmiş davranışlar ve tutumlar sergiler

Yukarıda bahsedildiği gibi narsist kişi kendini herkesin üstünde görür, peki günümüzde sizce de narsist kişilik gösterenler artmadı mı? Kendi abrası en iyi olsun, kendisinden daha iyi konuma kimse gelmesin, sosyal medyada en yüksek takipçi ve beğeni sayısına kendi ulaşsın gibi düşüncelere sahip olanlar arttı hatta sosyal medyada para karşılığı takip gibi seçenekler arttı ve bu da narsizm göstergesidir.

Asıl önemli olan nokta burada başlıyor; insanlar neden daha fazla ilgi ister, neden daha çok kendine yönelmeye başar, işte bunun cevabı yoksunluk hissidir. Her bebek narsist doğar çünkü yaşamını devam ettirebilmesi buna bağlıdır ancak sevgisini zamanla nesnelere ve diğer kişilere aktarır. Temelde bu eğitimi alamamak, ileriki yıllarda okulda yarışılır pozisyonda olmak, komşunun çocuğu yüksek alırken eleştiriye uğramak, iş hayatında koltuk sevdasına, para hırsına ve kendine hayran olmak… İşte bu dağılımı iyi yapamamak narsist olmayı tetikler, paylaşma duygusundan uzak sadece kendine odaklı, eğitim hayatında en iyi olma yarışı, insanların eleştirileri ve aile tutumu durumu bu hale getirmektedir. Bunu takiben sosyal medya ve beğenilme arzusu bu yangını körükler durumdadır.

Narcissus’un hikayesinde kaybeden narcissus olmuştur çünkü gerçeğe, güzelliklere, samimiyete sırtını dönmüştür. Biz de güzelliklere sırtımızı dönüp kendimize mi odaklandık acaba …

Yorumlar