Bugun...


Psk.Dan. Mustafa AYDOĞAN

facebook-paylas
MOBBİNG - İŞ YERİNDE PSİKOLOJİK TACİZ
Tarih: 18-03-2021 14:41:00 Güncelleme: 18-03-2021 14:47:00


 

Mobbing kelimesi Latince “mobile vulgus” kelimesinden türemiştir. Kelime anlamı ise “psikolojik şiddet, baskı, kuşatma, rahatsız etmek veya sıkıntı vermek” şeklindedir. Türk Dil Kurumu ise mobbingin karşılığını “bezdiri” olarak kullanmaktadır. Bezdiri kavramının anlamı ise “İş yerlerinde, okullarda vb. topluluk içinde belirli bir kişiyi hedef alıp, çalışmalarını sistemli bir şekilde engelleyip huzursuz olmasını sağlayarak yıldırma, gözden düşürme, dışlamadır. Mobbing sadece iş yerlerinde değil aynı zamanda e-posta, istenmeyen telefon görüşmeleri gibi iş yeri dışındaki tacizleri de kapsar. Türk hukukunda Türk Borçlar Kanunun 417. Maddesinde “psikolojik taciz” kavramına yer vermiştir.

 

   Mobbingin Unsurları;

 

- Olumsuz davranış iş yerinde gerçekleşiyorsa, e-posta, istenmeyen telefon görüşmeleri oluyorsa

 

- Üstler tarafından astlarına ya da astları tarafından üstlere veya eşit seviyedeki kişiler arasında gerçekleşiyorsa

 

- Sistemli, kasıtlı ve süreklilik arz ediyorsa

 

- Yıldırma, pasifize etme, işten uzaklaştırma amaçlı yapılıyorsa

 

- Mağdurun kişiliğinde, mesleki durumunda veya sağlığında zarara neden oluyorsa

 

- Gizli ya da açık olarak kişiye yönelik olumsuz tutum ve davranışlar içermesi mobbingin unsurlarını oluşturmaktadır.

 

 

 

- Dört farklı mobbing türü vardır:

 

1- Yatay Mobbing: Hiyerarşik olarak aynı konumda olan, aynı rollere sahip iş arkadaşları tarafından yapılır. Yatay mobbingin oranı  %45’ tir.

 

2- Düşey Mobbing: Yöneticinin( patronun) tüm grubu yok edinceye kadar çalışanlardan birini ya da çalışanlarını tek tek taciz etmesidir. Düşey mobbing oranı %55 civarındadır.

 

3- Dikey Mobbing: Bir grup çalışanın yöneticiyi taciz etmesidir. %5’lik orana sahiptir.

 

4- Stratejik Mobbing: Yönetim ekibinin sistematik olarak iş gücünün istenmeyen veya gereksiz bir parçası kabul edilen çalışanlara yönelik mobbingtir.

 

 

 

 

Mobbingin birey üzerinde psikolojik etkilerine geldiğimizde birey fiziksel ve ruhsal olarak birtakım problemlerle karşılaşmaktadır. Bu problemler:

 

- Yüksek tansiyon, taşikardi( kalbin dakikada 100 atım yapması)

 

- Baş ve sırt ağrıları

 

- Sindirim sistemi problemleri

 

- İştahın kesilmesi, zayıflık

 

- Depresyon

 

- Anlamsız korku ve heyecanlar yaşama

 

- Daha ileri olgularda travma sonrası stres yaşanabilmektedir (Tınaz, 2006).

 

 

Psikolojik ve fiziksel problemlerin yanı sıra birey sosyal açıdan da problemler yaşayabilir. Bu problemleri incelediğimizde bireyin sosyal imajının zedelenmesi, kurbanın depresif konuşma tarzı ve depresif davranışlarından kaynaklı sosyal ilişkilerinde çevredekilerin onu dışlaması ve sosyal ilişkilerinde kopmalar yaşaması bu problemin başlıca unsurlarını oluşturmaktadır(Bulut ve Göktürk,2012). 

 

 

Mobbinge uğrayan kişinin başvurabileceği merciiler;

 

- Çalışma ve Sosyal Politikalar Bakanlığı

 

- Kamu Denetçiliği Kurumu

 

- Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezi( CİMER)

 

- ALO 170

 

 

 

Aşağıda mobbingle ilgili bir mahkeme kararı yer almaktadır.

 

Mobbing olarak algılanan hareketlere ilişkin örnek kararlar:

Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, E. 2009/30916; K. 2012/6093; T. 28. 2.2012 tarihli kararında;

56 yaşında evli bir kadın olan davacının, 14 yıl aralıksız olarak davalı bankanın İstanbul iş yerinde avukat olarak çalışmasının ardından Adana ve farklı illerde kısa sürelerle 9 ay boyunca, 30 kez yer değiştirmek suretiyle görevlendirildiği davada, davalı işverenin yapılan görevlendirmenin olağan bir uygulama olduğu ve diğer benzer durumda çalışanlara da uygulandığı yönündeki savunmasını yerinde görmemiştir. İşverenin bu tutumunun bezdirici, yıldırıcı nitelikte olduğuna karar vermiştir. Bu kararda da görüleceği üzere çalışanın çalışma yerinin sürekli değiştirilmesi mobbing olarak algılanan hareketlere örnektir.

 

 

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

Tınaz, P. (2006). İşyerinde psikolojik taciz (zorbalık).

https://bilgeis.net/

Bulut, S , Göktürk, G . (2012). Mobbing: İşyerinde Psikolojik Taciz . Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 12 (1) , 53-70 . DOI: 10.11616/AbantSbe.285



Bu yazı 326 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI