Bugun...


Rana LİVKÖŞKEROĞLU

facebook-paylas
KİŞİLER ARASI ÇEKİM VE BİZLER
Tarih: 28-07-2019 14:40:00 Güncelleme: 28-07-2019 14:40:00


Hepimizin bildiği üzere insan sosyal bir varlıktır ve sosyalleşmeye ihtiyacı vardır. Sosyal ilişkilerin eksikliğinde kendimizi dışlanmış, yalnız, değersiz, umutsuz ve güçsüz hissederiz. Araştırmalar, iki insanı başlangıçta birbirine çeken faktörler hakkında bizlere önemli bilgiler vermektedir. Sosyal psikologlar tarafından incelenen faktörler şunlardır:

1- Yakınlık: Sık sık gördüğümüz ve yakınımızdaki insanlarla etkileşim halinde oluruz ve bunun beraberinde ilişkilerimiz arkadaş, komşu gibi formlar alır. Yakınlık düşmanlığı da üretebilir; birçok saldırı ve cinayet birbirine yakın yaşayan insanlar arasında gerçekleşir. Ama yakınlık çoğunlukla beğenmeyi tetikler.

2-Etkileşim: Yakınlıktan sonra önemli olan bir diğer şey ise etkileşimdir, yani insanların yollarının ne kadar sık kesiştiğidir. Yakınlık, insanların ortak yönlerini keşfetmelerini ve karşılıklı değiş tokuş yapmalarını sağlar. Ama sadece etkileşim beklemek bile beğenmeyi artırır. Konuyu romantik ilişkiler üzerinden ele alırsak yapılan araştırmalar, biriyle flört etme beklentisinde olmanın da benzer şekilde beğenmeyi desteklediğini ortaya koymuştur.

3-Salt Maruz Kalma: Değerlendiren kişinin, yeni uyarıcılara tekrar tekrar maruz kaldıktan sonra onları daha çok sevme ya da daha olumlu değerlendirme eğilimidir. Yani ‘Fazla muhabbet tez ayrılık getirir.’ sözünün aksine aşinalık, sevgiyi ve düşkünlüğü artırmaktadır. Fakat buradaki kritik nokta tekrar sıklığıdır. Tekrarlar aralıksız ise bıkkınlık getirmektedir.

4- Fiziksel Çekicilik: Fiziksel çekiciliğin erkeklerdeki ve kadınlardaki kıstasları farklı farklıdır. BBC’nin 220.000 kişiyle yaptığı internet araştırmasında erkeklerin karşı cinsin fiziksel çekiciliğine daha fazla değer verdiği görülmüşken kadınların ise karşı cinsin zekâ seviyesine ve karakterlerine daha çok değer verdiklerini ortaya koymuştur.

5- Fiziksel Çekicilik Kalıp Yargısı: Fiziksel olarak çekici olan insanların sosyal olarak istenen bazı başka özelliklere de sahip olduğu varsayımıdır. Diğer şeyler eşit olmak üzere, güzel insanların daha mutlu, daha dışadönük, zeki ve başarılı olduklarını varsayabilmekteyiz. Bunun yanı sıra çekicilik, en çok ilk izlenimleri etkilemektedir.

6- İlk İzlenim: Şehirleşmenin yaygınlaşmasıyla birlikte insanlarla olan temasımızın süresi kısalmaktadır ve ilk izlenim daha da önemli bir boyut kazanmaktadır. Yapılan bir araştırmada, yeni ürünler çekici mucitlerle ilişkilendirildiğinde, insanların o ürünleri daha olumlu değerlendirdikleri gözlemlenmiştir ve bu sayede ilk izlenimin önemi gözler önüne serilmiştir. Bu durum ise çoğunluk tarafından çekici bulunan kişilerin neden daha prestijli ve daha çok para kazandıklarını açıklamaya yardım etmektedir.

Çekicilik konusuna gelecek olursak, çekiciliğin kültürden kültüre değiştiği konusunda genel bir kanı mevcuttur. Örneğin ekonomisi zayıf toplumlarda şişmanlık çekici görünürken bol kaynakları olan kültürlerde güzellik eşittir zayıflıktır. Bu tarz değişimlere rağmen hem kültürler içinde hem de kültürler arasında kimin çekici olduğuna ya da olmadığına dair bir fikir birliği mevcuttur. Gerçekten çekici olmak için, ironik bir şekilde, tamamen ortalama olmak gerekmektedir. Texas Üniversitesi ve St. Andrews  Üniversitesi’nde yapılan araştırmalarda, birçok fotoğrafı dijital ortama geçirerek bilgisayar aracılığıyla ortalama standartlarda bir fotoğrafa dönüştürülmüştür. Dönüştürülen bu fotoğraflar, gerçek fotoğraflara kıyasla daha çekici bulunmuştur. Ayrıca simetrik yüz hatlarına sahip bireylerin daha çekici göründükleri araştırmada yer almaktadır.

Peki ‘Zıt kutuplar birbirini çeker.’ sözü ne kadar doğrudur? Reader’s Digest dergisinin 1900’lü yıllarda yayımlanan bir sayısında, zıt kutupların birbirini çektiği, sosyallerin asosyallerle, yenilikleri sevenlerin değişimi sevmeyenlerle eşleştiği belirtilmiştir. Ancak araştırmacılar bu durumu tam olarak doğrulayamamışlardır. Yani birbirlerine benzer özelliklere sahip bireylerin daha kolay eşleşebildiklerini ve daha sağlıklı bir ilişki sürdürebildiklerini rahatça ifade edebiliriz.

Özsaygı ve çekim arasındaki ilişkiyi de şu araştırmayla incelemekte fayda var: Stanford Üniversitesi’nin kadın öğrencileri iki gruba ayrılmıştır. Bir gruba kişiliklerinin çok olumlu yönleri verilerek grup desteklenmiş; diğer gruptaki öğrencilere ise kişiliklerinin olumsuz yönleri verilerek özsaygıları zedelenmiştir. Daha sonra, deneyden hemen önce her bir kadınla yakın sohbette bulunmuş olan ve her birine arkadaşlık teklif eden erkek deneğin bulunduğu birkaç kişiyi değerlendirmeleri istenmiştir. O erkeklerden en çok hoşlananların, özsaygısı geçici olarak hasara uğratılan kadınlar olduğu gözlenmiştir.  Bu durum, insanların bazen ego yaralayıcı bir reddedilmeden sonra neden tutkulu bir şekilde âşık olduklarını açıklamaya yardım etmektedir.

İlişki ödül kuramına göreyse bizi ödüllendirenleri ya da ödülle ilişkilendirdiğimiz kişileri severiz. Yani davranışları bizi ödüllendiren, ya da ödüllendirici olaylarla ilişkilendirdiğimiz kişileri sevdiğimizi ileri süren bir kuramdır.

Kaynakça

Bayraktar Süngü, E. (2009). Çekicilik nedir?. Erişim tarihi: 18.07.2019.     https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_3547.htm

Kaya, A. (2017). Kişiler arası ilişkiler ve etkili iletişim. Ankara: Pegem     Akademi.

Mayers, D. G. (2017). Sosyal Psikoloji (Çev. Ed., S. Akfırat). Ankara:     Nobel Akademik.


























































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































































 



Bu yazı 356 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI