Bugun...


Rana LİVKÖŞKEROĞLU

facebook-paylas
ÖFKENLE BARIŞ
Tarih: 26-08-2020 20:05:00 Güncelleme: 26-08-2020 20:15:00


Özellikle son yaşanan olaylardan sonra birçoğumuzun öfke kontrolü sağlamakta zorlandığını görüyoruz. Öncelikle şunu belirtelim ki, öfke uygun ifade edildiğinde son derece doğal ve sağlıklı bir duygudur. Ne zaman kontrolden çıkıp yıkıcı bir hâl almaya başladı, o zaman yaşam kalitesini düşürmeye başlar. Bu bakımdan, öfke kontrolü sağlamak adına neler yapabiliriz biraz bundan bahsedelim.

Öfke kontrolünde temel amaç hiç sinirlenmemek değildir. Saldırganlıktan uzak, şiddet içermeyen, kişinin kendisine ve çevresindekilere zarar vermeyecek şekilde duygusunu ifade etme becerisi kazanması hedeflenmektedir. Hedefleri kazandırmaya yarayan yöntemler bilişsel, duyuşsal ve davranışsal boyutları içerir. Bu yüzden kişinin duygularını, düşüncelerini ve davranışlarını birbirinden ayırt edebilmesi ve farkında olması çok önemlidir. Bu farkındalık da ev ödevleri ve yaşantısal örneklerle sağlanabilmektedir.

İlk olarak, öfke esnasında vücudun nasıl tepkiler verdiğini keşfetmek gerekir ki bunu da küçük bir düşünme ve dikkatle çok rahat halledebiliriz. Örneğin öfke anı başlamadan önce parmak çıtlatma, ses tonunun yükselmesi, bacakları sallama gibi hareketler, sinirlenmeye başlamadan hemen önceki ilk sinyaller olabilir. Bunları fark ettikten sonra bu hareketleri, düşünce ve davranışlarımızı değiştirmek için bir ipucu olarak kullanabiliriz.  Yani, “Ben şimdi sinirlenmeye başlıyorum.” deyip öz farkındalık kazanmak, bu yoldaki ilk adımdır. Daha sonra, yeni hareketleri kolaylaştırma yöntemi denenebilir. Burada öfkelendiğimizde sergilediğimiz hareketleri başka hareketlerle yer değiştirmek esastır. Yani sinirlenmeye başladığımız ilk anlarda hangi tepkileri veriyorsak onu fark ettiğimiz ilk anda farklı bir davranış sergilemeye başlıyoruz. Örneğin: Sinirlenmeye ilk olarak kalp atışlarımız hızlanarak başlıyorsak, bunu hisseder hissetmez şarkı söyleyerek, pencereden dışarı bakarak, gözlerimizi kapatıp 5-6 sn. bekleyerek ya da bizi iyi hissettiren farklı bir davranışı yaparak yer değiştirebiliriz. Bu duruma bir de biyolojik açıdan bakmak gerekirse, beynimizde yer alan hipotalamus, duygular için bir yönlendirme bölgesidir. Görevi ise duygularımızı tepkiye dönüştürmektedir. Sinirlendiğimizde mesaj önce hipotalamusa gelir. Burada eğer birey öfkeyle hemen o anda ilgilenirse, tepkisi şiddet eğiliminde olacaktır. Ama tepkiyi birkaç saniye geciktirse, hipotalamus mesajı beyne yollar ve muhakeme ederek ne tepki vereceğini belirler. Yani problemi beynin duygusal kısmı değil, düşünen kısmı çözer.

Başka bir yöntem de hayal etme yöntemidir. Kişi gergin olduğunda kendini rahat ve huzurlu hissettiği bir yerde hayal edebilir. Bunu yapabilmek için çok fazla zamana da gerek yoktur. Bazı durumlarda 10-15 saniyelik hayaller bile öfke seviyesini düşürebilmektedir. Sevdiğiniz birinin yanında, size huzur veren bir ortamda, keyif verici bir aktiviteyi yaparken hayal etmek etkili yöntemlerden biridir.

İşi mizaha vurmak da öfkeyi azaltan davranışlardan biridir. Mizaha başvurmak, sorunları gülerek geçiştirmek değil, tersine onlarla yapıcı bir şekilde yüzleşebilmek demektir. Ancak bu yöntemi kullanırken aşağılayıcı ve alaycı bir tavra düşmekten kaçınılmalıdır. Çünkü bu da sağlıksız öfke ifadesinin bir başka yoludur.

Ayrıca nefes egzersizlerinin, meditasyon yapmanın, sağlıklı beslenmenin ve spor yapmanın da öfke kontrolünde olumlu etkilerinin olduğu da çeşitli araştırmalarda belirtilmiştir.

 

KAYNAKÇA

Bayalan, Y. (2020). Öfke Kontrolü Nedir? Öfke Nasıl Kontrol Edilebilir? (Erişim Tarihi: 27.04.2020). https://yusufbayalan.com/ofke-kontrolu/

Cenkseven, F. (2003). Öfke yönetimi programının ergenlerin öfke ve saldırganlık düzeylerine etkisi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama. 2(4). 153-167.

Kelleci, M. Avcı, D. Erşan, E. E. Doğan, S. (2014). Bilişsel davranışçı tekniklere dayalı öfke yönetimi programının lise öğrencilerinin öfke ve atılganlık düzeylerine etkisi. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 15. 296-303.

Kökdemir, H. (2004). Öfke ve öfke kontrolü. Povilka. 3(12). 7-10

Soykan, Ç. (2003). Öfke ve öfke yönetimi. Krız Dergisi. 11(2). 19-27.

 



Bu yazı 1045 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI