Bugun...


Psk.Dan. Saniye DEMİRTAŞ

facebook-paylas
TEKNOLOJİ BAĞIMLILIĞI VE BAŞ ETME YOLLARI
Tarih: 05-06-2020 01:24:00 Güncelleme: 05-06-2020 01:24:00


Bağımlılık konusu Türkiye ve dünya çapında tehlike yaratmaya devam eden psikiyatrik bir sendromdur. Bir olguya bağımlılık diyebilmek için aşağıda belirtilen ölçütlerden en az üç tanesinin bir arada görülmesi yeterlidir:
• Kullanılan maddeye tolerans gelişmesi,
• Madde kesildiğinde ya da azaltıldığında yoksunluk belirtilerinin ortaya çıkması,
• Madde kullanımını denetlemek ya da bırakmak için yapılan ama boşa çıkan çabalar,
• Maddeyi sağlamak, kullanmak ya da bırakmak için büyük zaman harcama,
• Madde kullanımı nedeni ile sosyal, mesleki ve kişisel etkinliklerin olumsuz etkilenmesi,
• Maddenin daha uzun ve yüksek miktarlarda alınması,
• Fiziksel ya da ruhsal sorunların ortaya çıkmasına ya da artmasına rağmen madde kullanımını sürdürmek.
Bağımlılık kişinin kullandığı bir nesne veya yaptığı bir eylem üzerinde kontrolünü kaybetmesidir. Kişinin iradesi dışında sürdürdüğü bu kullanım veya davranış, zorunlu iş ve ilişkileri dışında bütün vaktini ve enerjisini tüketmeye devam eder. 
Teknolojinin insan hayatına getirdiği sayısız faydalar var. Ancak kişinin teknoloji kullanımı üzerinde kontrolünün kaybolması ve teknolojiyi ölçüsüz ve sınırsız kullanması çok ciddi zararlara sebep olabilir. İnternet ve teknoloji bağımlılığı diğer bağımlılıklarda olduğu gibi kişinin bağımlısı olduğu teknolojik ürüne ulaşamadığında yoksunluk yaşadığı bir durum olarak tanımlanmaktadır.Teknoloji bağımlılığının belirtilerine baktığımız zaman ise aşağıdaki durumlar karşımıza çıkmaktadır:
• Yalnızca birkaç dakika diyerek teknoloji başında saatler harcamak,
• Çevrenizdekilere ekran karşısında geçirdiğiniz zaman hakkında yalan söylemek,
• Uzun süre bilgisayar kullanmaktan dolayı fiziksel sorunlardan şikayet etmek,
• Anonim bir kişiliğe bürünmek, insanlarla internet üzerinden konuşmayı yüz yüze konuşmaya tercih etmek,
• İnternete girmek için yemek öğünlerinden, derslerden ya da randevulardan ödün vermek,
• Bilgisayarınızın başında çok fazla zaman geçirdiğiniz için suçluluk duyuyorken bir yandan da büyük bir zevk almak ve bu iki duygular arasında gidip gelmek,
• Bilgisayarınızdan uzak kaldığınız zaman gergin ve boşluktaymış gibi hissetmek,
• Gece geç saatlere kadar bilgisayar başında kalmak.
Teknoloji bağımlılığının neden olduğu sorunlara göz atarsak fiziksel şikayetler kapsamında; gözlerde yanma, boyun kaslarında ağrı ve sertleşme, beden duruşunda bozukluk, elde uyuşukluk, halsizlik sosyal alanlarda görülen şikayetler kapsamında; akademik başarıda düşüş,  kişisel sorunlar,özgüven düşüklüğü, yüksek kaygı düzeyi ve saldırganlık eğilimi, aile ve okul sorunları, zamanı idare etmede başarısızlık, uyku bozuklukları, yemek yememe, aktivitelerde azalma, internet arkadaşları dışında izolasyon karşımıza çıkmaktadır. 
Aşırı teknoloji kullanımı görme problemlerine, yaratıcı ve zihinsel gelişim risklerine, dil becerilerinde gerilemeye ve bazı bireylerde epilepsi nöbetlerinin ortaya çıkmasına sebep olabilir.
Çocuk ve ergenlerde bağımlılığı önleyebilmek adına, teknoloji kullanım süresini sınırlamak faydalı olacaktır. 2 yaşından küçük çocukların internet, tv ya da bilgisayarla karşılaşması uygun değildir. Okul öncesi yaş grubu için günde 30 dakikayı geçmeyecek şekilde internet kullanımı yeterlidir. İlköğretimin ilk 4 yılında ödev haricinde oyun ve eğlence için günlük 45 dakika zaman ayrılmalıdır. Sonraki yıllarda hafta sonu daha esnek olmakla birlikte günde 1 saat kullanım uygundur. Lise çağında da günlük 2 saat yeterlidir.
Teknoloji bağımlılığı hususunda yapılan araştırmalara göre;
• Yoksunluk durumu; bağımlı öğrencilerin %74,5’inde saptanırken bağımlı olmayanların % 10,5’inde saptanmıştır. 
• İnternette geçirdiği zamanı gizlemek için yalan söyleme; bağımlı öğrencilerin % 38’inde saptanırken, bağımlı olmayanların % 4’ünde saptanmıştır.
• İnternette geçirdiği zamandan suçluluk duyma, bağımlı öğrencilerin % 33’ünde saptanırken, bağımlı olmayanların % 4,3’ünde saptanmıştır.
Sonuç olarak bağımlı öğrenciler, bağımlı olmayan öğrencilere göre bağımlılığın kişisel-sosyal alandaki zararlarına açık konumdadır. 
Teknoloji bağımlılığıyla baş etmek adına şu yolları takip edebiliriz:
• Teknolojinin kullanıldığı mekanların değiştirilmesi bir yol olabilir. Eğer daha çok odamızda, tek başına teknoloji ile iç içe oluyorsak, bunun yerine aile üyelerinin bulunduğu odada, bunu yapmayı deneyebiliriz. 
• Teknoloji başında geçirdiğimiz saatleri, tam zıt saatlerle yer değiştirebiliriz. Eğer daha çok akşam saatlerinde internet, telefon, tablet, sosyal medya, oyun vb. ile karşı karşıya kalıyorsak, bunu tam zıttı olan sabah saatlerine aktarabiliriz.
• Dış durdurucular kullanabiliriz. Teknoloji kullanımının hemen sonrasında, zorunlu bir faaliyet planlayabiliriz. Mesela her defasında yirmi sayfa kitap okuma vb. gibi…
• Hatırlatıcı kartlar hazırlayabiliriz. Bu kartlara teknoloji bağımlılığının zararları, bağımlı olmayan kullanımın kazandıracaklarını ifade eden hatırlatıcı kartlar oluşturarak, bunları sık sık görebileceğimiz bir alan belirleyip oraya asabiliriz. 
• Aile üyeleri arasında da bağımlılık riski söz konusuysa, kullanılan teknolojik aletin sayısı bire düşürülebilir. Böylece tek bir cihazı ailece paylaşarak kullanmak, bağımlılığın azaltılmasında ya da yok edilmesinde etkili bir yol olabilir.
• Düzenli spor ve egzersiz yapmak, bağımlılığın tedavi sürecinde olumlu etki yaratabilir.
• Bağımlılık sorunu ile karşı karşıya kalmışsak, bu sorunu saklamak yerine, mutlaka yardım almalıyız. Uzman yardımı almak, tedavi sürecini devam ettirebilme, daha kısa sürede başarılı sonuç alabilme adına önemlidir.  
Teknoloji bağımlılığıyla baş edebilmek adına ebeveynlerin de bu sürece aktif olarak dahil olması, bağımlılığın kısa sürede kontrol altına alınabilmesi açısından önem arz etmektedir. Ebeveynler bu süreçte aşağıdaki belirtilen durumları gerçekleştirebilirler:
• Çocuklarınızı arkadaşları ile doğal yollardan görüşmeleri için yönlendirip akran grupları içerisinde sosyalleşmesini sağlayabilirsiniz.
• Çocuklarınızı yetenek ve ilgi alanlarına uygun spor dallarına yönlendirebilirsiniz.
• Çocuğunuzun arkadaşlık ilişkilerini destekleyip onları bir araya getirecek aktivite planlayabilirsiniz.
• Çocuğunuzun bilgisayar kullanımını kontrol edip sanal ortamdaki arkadaşlarını tanımanızda fayda olacaktır.
• Bilgisayarlarınızda güvenli internet uygulamalarının olmasına özen gösterebilirsiniz.
• Akıllı telefon, tablet vb. gibi aletleri çocukları teselli etmek, susturmak için asla kullanmamanız gerekmektedir.
• Çocuklarınızın kontrolsüz ve uzun süre internet kullanmasına izin vermemeniz gerekmektedir.
• Yemek ve çay saatlerinde bilgisayar başındaki çocuğunuza kesinlikle servis yapmamanız, size katılmasını sağlamanız son derece önemlidir.
• TV veya internet benzeri teknolojik alet merkezli ev düzeni kurmamanız gerekmektedir.
• Uzun süreli bilgisayar kullanan çocuğunuzu engelleyemiyorsanız mutlaka uzman yardımı almanız faydalı olacaktır. 
Bağımlılıklardan uzak, mutlu ve sağlıklı bir yaşam dileğiyle.. 


KAYNAK:

yeşilay.org.tr
 



Bu yazı 561 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI