Bugun...


Psk.Dan. Özge ÖZBİLGE

facebook-paylas
ERGENLİĞİ NE KADAR TANIYORUZ?
Tarih: 09-02-2020 18:59:00 Güncelleme: 09-02-2020 19:12:00


Bizim dönemimizde ergenlik mi vardı? Şimdiki çocuklar da biraz abartıyor. Bizde anne, babamız bir bakış attı mı ne ergenlik kalırdı, ne bir şey. Hepsi şımarıklıktan! 
Yaş almış bireylerden sıklıkla duyulan bu cümle onlara göre doğru olsa da aslında her birey ergenlik sürecinden geçmektedir. Peki nedir bu ergenlik?
Ergenlik, Gençlik Çağı, Genç Kızlık-Delikanlılık Dönemi, Buluğ Çağı olarak da adlandırılan; insanın içinde fırtınaların koptuğu; Psikolojik, Bilişsel, Sosyal ve Fizyolojik gelişmelerin bir arada yaşandığı, çocuklukla erişkinlik arasında yer alan insan gelişiminin en hızlı son dönemidir.  Hızlı bir büyüme, gelişme ve olgunlaşmadır. Kısaca ikinci doğumdur. 
Aristo, Platon ve Sokrates zamanından beri ergenlik, büyük bocalamalar ve fırtınalarla dolu bir dönem olarak adlandırılmıştır. 
Peki o zaman Aristo, Platon ve Sokrateslerden beri tanım alan Ergenlik Dönemini neden eskiler yaşamadığını iddia etmiştir? Herkes tarafından aynı anda mı çıkar bu ergenlik? Cevap basit bir şekilde anlaşılıyor ki hayır. Her bireyin yaşadığı fakat farklı zamanlarda ortaya çıkan ergenlik, toplumsal şartlar, sosyo-ekonomik durum, iklim, psikolojik ve fizyolojik gibi bir çok unsurdan etkilenir. Ancak ortaya çıkışı ve her bireyde kendini göstermesi ve baskılanması, bastırılması gibi durumlar olabileceği gibi gelişim görevleri sağlıklı bir şekilde atlatılarak gidildiği zaman da ergenlik dönemi görevleri de aynı şekilde atlatılmış olur.
Ergenlik Döneminin Gelişim Görevleri
● Kimlik bunalımı yaşamak ve kendine has, diğerlerinden farklı kimlik edinmek,
● Duygusal bağımsızlık kazanmak,
● Kendine has ideoloji, inanç, fikir, ahlak ve değer sistemi geliştirme,
● Toplumsal konularda istekli olmak,
● Karşı cinse yönelme,
● Evliliğe hazırlık,
● Doğru meslek seçimi yapmak.
Her birey bu gelişim görevlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Eğer ki sağlıklı bir şekilde görevleri tamamlanmışsa sağlıklı atlatılır; eğer görevlerde sekteye uğrama varsa sağlıklı bir şekilde atlatılmamış ve bireyin bir sonraki gelişim dönemindeki görevlerinde problem yaşamasına neden olabilir. 
Gelişim, bu görevler gerçekleştirilirken olduğu gibi kendisini her alanda gösterir. İlk olarak İkincil Cinsiyet Özellikleri / Puberte (Fiziksel Gelişim) ardından Ergenlik / Adölasan (Fizyolojik Gelişim) olarak kendini gösterir. Fiziksel, fizyolojik, psikolojik, bilişsel olmak üzere dört alanda ele alınır. 
a) Fiziksel Gelişim 
● Kızlarda fiziksel gelişim ve değişim erkeklerden yaklaşık 2 yıl daha önce başlar ve giriş yaşı 10-13 yaşlar arasındadır. Ancak iklime göre bu yaşlar değişebilir. Akdeniz ikliminin etkin olduğu yerlerde 8 yaşına kadar gerilerken, soğuk iklimlerde bu 20 yaşına kadar olabilir.
● Erkekler de ise ergenlik belirtileri 13-15 yaşında başlar. 
● Göğüs büyümesi ile ergenlik süreci başlar ve beraberinde kalça genişler, bel daralır ; bacak, karın ve kalça bölgelerinde yağ depolanmaya başlar. Ortalama 16 kiloya kadar alımların çıktığı ; erkeklerde kilo alımının ortalama 20 kiloya kadar arttığı görülür.
● Kızlar, erkeklere oranla daha uzun ve olgun görünmeye başladıkları ergenlik döneminin başlarında, 16-18 yaşlarına kadar yılda 9 cm kadar uzayabilirler. Erkekler ise yılda ortalama 10,5 cm uzar ve bu süreç 18-21 yaşına kadar devam eder.
● Kızlarda, kol altlarında, bacaklarda ve genital bölgelerde kıllanmalar ; erkekler de ise ek olarak sakal ve seste kalınlaşmalar ortaya çıkar. 
● Kollar, bacaklar, eller ve ayaklar vücudun geri kalan kısımlarına göre daha hızlı büyür ve kendini biçimsiz hissetme buna bağlı olarak da ergen sakarlıkları ortaya çıkar.
b) Fizyolojik Gelişim
● Ergenlik Dönemi ter bezlerinin büyümesi ile beraber bireyler daha çok terlemeye başlar.
● Bu dönemde üreme organlarında fizyolojik olarak gelişim görülür. Kızlarda östrojen hormonu artarken, erkeklerde testosteron hormonu artar. 
● Kızlarda menstrüasyon (periyodik dönem/ adet kanaması) dönemi ile beraber cinsel olgunluğa erişilir. Erkeklerde penis büyümesi ve sperm üremeye başlaması ile cinsel olgunluğa erişilir.
c) Bilişsel Gelişim 
● Bilişsel gelişim ergenlik dönemi boyunca hızla gelişir. 15-16 yaşlarında doruğa ulaşır. 20 yaşına kadar bu süreç devam eder.
● Soyut düşünme başlar. Kolay genellemeler yapabilir ve çabuk sorun çözebilme ile tüme varımsal düşünme kendini gösterir.
● Muhakeme yeteneği artar. Buna bağlı olarak hipotetik düşünme ; empati yapabilme ve göreceli düşünme,  benzetme yaparak düşünme ve nasıl öğrendiğini sorgulamalar gelişir.
● Ergen Benmerkezciliği görülür ; “ Neden her şey benim başıma geliyor! “ 
● Herkes tarafından izlendiğini ve her şeye gücünün yeteceğini düşünmeye başlar. 
d) Psiko-Sosyal Gelişim 
● Çocuksu davranışlar (özellikle sıkıntı yaşanılan zamanlarda) ve bazen de olgun davranışlar sergileme,
● Kolay etkilenmeler, ilgi çekme, çabuk kurulan ve bozulan ilişkiler, 
● Ebeveyn düşüncelerini beğenmeme ve arkadaşlarla daha fazla zaman geçirme,
● Aileden bağımsız olma düşüncesinin artması ile beraber davranış ve tutumlarının sorgulanmasından rahatsız olma, eve istediği zamanda girip çıkma eğilimi, ev dışında daha fazla vakit geçime, 
● “Kimse beni anlamıyor” 
● Kendine güven ve güvensizlik çatışmaları, aşırı hareketli ve aşırı durgunluk, hassasiyet ve kırılganlık artar. Saldırgan, gürültücü davranış ve ilgilerin sık değiştiği bir dönemdir.
Peki nasıl davranmalı?
Her şeyden önce yargılamadan, karşınızdakinin bir birey olduğunu unutmadan davranmak! Empati, objektif davranma, onun kendisine ait bir hayatı olduğu unutmama, zevklerini küçümsememe ve onu hoş görmek; yaşanılan herhangi bir durumda ergen bireyin de görüşünü almak kendisini değerli hissetmesini sağlar. Karşılıklı sevgi-saygıya dayalı , tutarlı bir iletişim ancak sosyal öğrenme ile gerçekleşir ve bireyin öz-saygısını olumlu etkileyecektir.

Kaynak

KOÇ, M . (2004). Gelişim Psikolojisi Açısından Ergenlik Dönemi ve Genel Özellikleri. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi , 1 (17) , 231-238 .
     http://www.turkpdr.com/makale/ergenlik-psikolojisi/ergenlerle-iletisim.htm
    ERGİN, H. ve KÖSEOĞLU, A. (2016). Gelişim Psikolojisi. Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.

 



Bu yazı 684 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI