Bugun...


Psk.Dan. Merve YILMAZ


Facebookta Paylaş









ANOREKSİYA NERVOZA
Tarih: 30-12-2018 11:34:00 Güncelleme: 30-12-2018 11:34:00


Yeme Bozukluklarından biri olan Anoreksiya Nervoza çağımızda popülerliğini koruyan ve gündemde sıkca yer alan halk arasında manken hastalığı olarak da bilinen aslında psikiyatrik rahatsızlıklar içerisinde yer alır. Yeme bozukluklar arasında Anoreksiya Nervoza yer aldığı gibi Bulimia Nervoza, Tıkanıcasına Yeme Bozukluğu gibi çeşitli bozukluklar da vardır ve kendi içlerinde çeşitlilik gösterebilir. Bu yazımızda kaleme alacağım Anoreksiya Nervoza nedir? Açıklamak gerekirse aslında Yeme Bozukluklarını tam olarak tanımlamak güçtür. Kişilere göre pek çok farklılıklar gösterebilir. Yeme bozukluklarının altında yatan temel sebep psikolojiktir. Bununla birlikte çeşitli faktörlerde yer alır. Bu faktörler nelerdir?  Yapısal faktörler, genetik faktörler, sosyal etkilerde görülür. Yeme bozuklukları denilince sadece yemek yiyememe kişinin kendini aç bırakması gibi algılanabilir aslında böyle değildir. Bireyin sadece kilosuyla da ilgili değildir yeme bozuklukları. Yani kişi kilolu ya da zayıf veya size göre çok zayıf diye yeme bozukluğu olacak diye bir durum yoktur. Yeme bozukluğu olması için kişinin kilodan çok yemekle olan ilişkisine bakılır. Asıl problem yaratacak olan yemekle ilişkisidir. Burada anlatmak istediğim kişinin yemeğe yüklediği anlamdır. Birey yemeğe ve yediklerine aşırı anlam yükler. Günün büyük bir bölümünü yediklerinin kalorisini hesaplayarak geçiren, tartının üstünden neredeyse inemeyen, kendini sürekli spora veren ağır diyetler uygulayan, kendi vücudunu beğenmeyen kişilerdir yeme bozukluğu olan kişiler. Herkesin vücudunda beğenmedi değiştirmek istediği yerler olabilir ancak bu durum yeme bozukluğu olan kişilerde günlük hayatı etkileyecek boyuttadır. Öyle ki kişi öylesine takıntı haline getirmiştir ki işe gidemez, insanlarla arasındaki ilişkiler etkilenir birçok örneklerle çoğaltılabilir. Yeme bozuklukları arasında Anoreksik kişilerde dışarıdan bakıldığında diğerlerine oranla daha anlaşılabilir. Genellikle Anoreksiya nevroza da normal olası gereken kilonun %15 altına düştüğü gözlenmiştir. Günlük kalori alımı yaklaşık 500 kaloriye kadar düşebilecektir bununla beraber oluşan hızlı kilo kaybı gözlenir. Örneğin ortalama alt sınırı yaklaşık 50 kiloda olması gereken kişinin 42 kilonun altına kadar düşmesi gibi kritik vakalara rastlanabilecektir. Tedavi şarttır hayati önem taşır. Özetle ortalama 3 ay süreyle, haftada en az 2 kez Anoreksik davranış kendini gösterir. Anoreksiya Nervozada  normal kiloda veya zayıf olabilir ancak çoğunlukla bunu kabullenmez. Kişi normal kilonun altına düştüğü halde kendini hala kilolu olarak görebilecektir. Beden algısında problem vardır. Fakat bazı durumlarda da kişi zayıf olduğunu bilir ancak ya yemeğe başlarsam kendimi durduramazsam korkusunu yoğun yaşar. Burada da Anoreksik kişilerin genelde kontrolcü, mükemmeliyetçi, takıntılı olduğunu söyleyebiliriz. Bu durum o kadar ileri boyuttadır ki kontrolü artık bedenleri üzerinden sağlamaya çalışırlar. Anoreksiya Nervoza 2 Tip şeklinde ele alınır:

1-Kısıtlayıcı Tip : Yemeği aşırı kısıtlayarak kilo verme söz konusudur.

2-Çıkartma Tipi(Tıkanırcasına Yeme) : Anoreksiya Nervozanın o sıradaki epidozu sırasında kişi tıkanırcasına yemek yeme çıkartma davranışı gösterir.

Anoreksiyaya kusma atakları da eklenebileceği gibi yememekte direnen anoreksik kişiler ise yemek yemekten de tiksinebilecektir. Hayatlarından öğün kavramını çıkarmaya başlayacaklardır. Besinsiz kalan ve kilo kaybeden vücut da bunlarla beraber sağlık sorunları da oluşacaktır. Kalp, karaciğer, böbrek vb. pek çok kritik organı etkileyecektir. Aşırı kilo kaybeden vücut üreme organlarında kapatabilecektir. Örneğin kadınlarda adetten kesilme şeklinde. Vücudun sistemleri etkilenecek hormonal sistem, sindirim sistemi gibi, ciltte kurumalar, kemik erimeleri, saç dökülmeleri, ağız sağlığı olumsuz etkilenecek, mide ağrıları, baygınlık, baş dönmesi, kusmalar, yorgunluk,  uykusuzluk vb pek çok rahatsızlıklar görülebilecektir . Zamanında tedavi sayesinde görülebilecek sağlık sorunları iyileşebilir. Ancak kişinin tedavi almaya istekli olması gerekir. Anoreksiya Nervozanın cinsiyete göre dağılımına bakıldığında ise kadınlarda çoğunluk gözlense de son zamanlarda erkeklerde de gözlenebildiği görülmektedir. Dünyada anoreksiya nervozanın görülme yaşı 7 yaşa kadar düşmektedir. Yeme bozukluğu olan kişilerin hayatlarında stres faktörü önemli rol oynar. Hayat değişimi, yakınlarından birinin ölümü, kronik rahatsızlıklar gibi çeşitli baş etmesi güç olaylarda kendini çaresiz hissettiği zamanda oluşabilecektir. Literatürde de yer aldığı üzere Dünya Sağlık Birliğinin sınıflandırma Sistemi olan ICD 10 da (International Classification of  Disease) fizyolojik bozukluk ve fizyolojik etkenlerle bağlantılı davranışsal sendromlar adıyla yer almaktadır. Amerikan Psikiyatrik Birliğinin Psikiyatrik Bozuklukların Tanısal ve Sayımsal El Kitabı DSM-IV iki tür yeme bozukluğu tanımlamıştır. Anoreksiya Nervoza ve Bulimia Nervoza . Yeme bozuklukları obezite ve astımdan sonra en sık görülen üçüncü kronik hastalıktır şeklinde yer almaktadır. Yeme bozuklukları ister Anoreksiya ister Bulimia olsun ciddiye alınması gereken sonunda ölümlere kadar gidebilen ciddi psikiyatrik rahatsızlıklardır. Tedavi alınması kesinlikle gereklidir. Anoreksiya nevroza ve Bulimia nevrozanın birbirine karıştırılmaması için arasındaki önemli farka değinmek gerekirse; Bulimia nevroza da Anoreksiya nervozadaki kadar kilo kaybı gözlenmeyebileceği için dışarıdan bakıldığında kolay anlamak güçtür. Bulimiya Nervoza halk arasında az yiyen ya da her yediğini kusan olarak biliniyor. Ancak Bulimik kişiler ani yeme ataklarıyla yani normalde yiyeceği besinleri kısa bir süre içersinde yaklaşık 1-2 saat arasında çok hızlı şekilde tüketir. Genelliklede bu atakları gizlemeye çalışırlar gizli gizli yerler. Tıkanırcasına yeme atağından sonra duyulacak pişmanlık ve utanç duygusuyla kendini kusturur başaramazsa ilaçlara başvurur. Vücuda aşırı kalori aldığı kusma yoluyla da yediklerinin ancak %50 ye yakınını çıkarabileceği için çok zayıflaması mümkün olamayacaktır. Bir diğer fark ise Bulumik kişiler kendilerini daha iyi gizleyebileceği için Anoreksiya ya göre daha zor fark edilebileceklerdir. Anoreksiya ya da Bulimia Nervoza da olsa yeme bozuklukları ruhsal temelli hastalıklardır Özellikle aileler çocuklarıyla ilişkilerine çok dikkat etmelilerdir. Çocuklara yöneltilecek sözler onları derinden etkileyebilir. Çok kilo aldın çok zayıfsın vb. şekillerde bedenlerine yönelik olumsuz eleştiriler onlarda takıntı yaratabilecektir. Anne-babaların çocuklarıyla olan ilişkilerinde sürekli kilo, diyet konuşması yerine onlarla sağlıklı iletişim kurmaları, onları dinleyip anlamaya çalışmaları gerekir. Aileler çocuklarına seninle ilgileniyorum, seni seviyorum, ilgilerini, yeteneklerini destekliyorum, fikirlerini, anlattıklarını her zaman dinliyorum mesajını doğru verirlerse çocuklar kendilerini değerli hissederler. Çocuklarda öz değer bilincinin oluşması bu tür ruhsal hastalıkların başlamadan önce önüne geçmesinde bir adım niteliğinde olacaktır. Farkındalık oluşturmak amacıyla kaleme alınan bu yazımda unutulmamalıdır ki bulgu ve belirtiler kişilere göre değişiklik göstermekle birlikte tanıyı yalnızca başvuracağınız uzman koyabilir. Tavsiyem yeme bozukluklarının düzenli ve devamlı şekilde tedavi altında tutulmasıdır. Yeme bozuklukları kendini tekrarlama ihtimali olan  rahatsızlıklardır…

 



Bu yazı 205 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
FOTO GALERİ
  • 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
    19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  • Yarışmadan Cevaplar :)
    Yarışmadan Cevaplar :)
  • Capsler-1
    Capsler-1
  • Capsler-2
    Capsler-2
  • Capsler-3
    Capsler-3
  1. 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  2. Yarışmadan Cevaplar :)
  3. Capsler-1
  4. Capsler-2
  5. Capsler-3
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Şizofreni
    Şizofreni
  • Gülmek en iyi ilaçtır
    Gülmek en iyi ilaçtır
  • NewsPDR Kimdir?
    NewsPDR Kimdir?
  1. Şizofreni
  2. Gülmek en iyi ilaçtır
  3. NewsPDR Kimdir?
VİDEO GALERİ
YUKARI