Bugun...


Psk.Dan. Hatice SELBES


Facebookta Paylaş









KARDEŞ SIRASI
Tarih: 14-10-2018 11:04:00 Güncelleme: 14-10-2018 14:56:00


Anne karnına düştüğümüz andan itibaren bizim seçebildiğimiz ve kudretimizin yetmediği bir çok etkenle, özellikle karşılaşırız. Bunlar arasında biyolojik aktarımı sağlayan genetik kodlarımız, mizacımız, huyumuz, karakterimiz, anne baba tutumlarımız, aile yapımız ve dinamiğimiz, çevreyi algılayış biçimimiz, aldığımız eğitim ve karşılaştığımız, bizi etkileyen bir çok uyarıcı vardır. Bahsettiğimden de fazla çokluğun birikimi, sonucu kişiliğimizi oluşturur. Bizi etkileyen ve şekillendiren önemli kavramlardan biri de kardeş sayımız ve sıramızdır. Adler terapisinde bu olguya oldukça önem vererek mercek tutmuştur. Adler’in ortaya attığı kuramı inceleyecek olursak; Adler’in yaklaşımı kardeşler arası ilişkiye ve psikolojik doğum sırasına özel önem gösteren yegane bir yaklaşımdır. Adler’e göre beş psikolojik konum vardır. Bunlar; en büyük kardeş, iki kardeşten küçüğü, ortanca, en küçük kardeş ve tek çocuktur. Bireylerin aile içi konumu ve psikolojik olarak algılanan kardeş sırası gerçek sıralarından daha önemlidir.  

Bu beş konumu inceleyecek olursak,

-En büyük kardeş: genel olarak gösterilen ilgiden en büyük payı alır. Ve kardeşi gelene kadar tek çocuk olduğu için şımartılır. Bağımlı olmaya, çok fazla çalışmaya ve gücünü elde tutmak, hep önde olmak için çabalamaya eğilimlidir. Kardeşleri gelince ilgiyi onlarla paylaşacağından tacını kaybetmiş kral gibi hissetmesi, hüzünlenmesi ve kıskançlık göstermesi olağandır.

-İkinci çocuk: doğduğu andan beri ilgi ve sevgiyi başka biriyle paylaşmaktadır. Tipik olarak bir yarıştaymış gibi olur ve sürekli tetikte davranır. Bu nedenle ikinci çocuk abla veya abisine baskın çıkmak için kendini sürekli şekilde geliştirir. Aralarındaki bu mücadeleci tavır hayatlarının sonraki dönemlerinde de görülebilir ve onları etkiler. Birinci çocuğun aksine huylar ve davranışlar edinebilir. İlk çocuğun eksik yönlerini tamamlayarak o alanda övgü ve onay kazanır ve kendini tatmin edebilir. İkinci çocuk çoğunlukla ilk çocuğun tersi özelliklere sahip olur.

-Ortanca çocuk: genellikle kendini arada ezilmiş gibi hisseder. Yaşamın haksız olduğuna ve aldatıldığına dair inanç geliştirebilir. ‘Zavallı ben’ duygudurumunu benimseyerek problemli bir çocuk olabilir. Bunlarla beraber karmaşıklık ve çatışma olan ailelerde ortanca çocuklar ‘arabulucu rolü’ de üstlenebilmektedir. Ailede dördüncü bir çocuk varsa genellikle ikinci çocuk kendini ortanca çocuk gibi hisseder. Üçüncü çocuk daha yumuşak başlı daha sosyal olabilir ve ilk çocukla aynı ilgiyi görebilir.

-En küçük çocuk: her zaman ailenin bebeği ve şımartılan üyesidir. Diğer çocuklar ondan ileri olduğu için farklı bir rol takınır ve aileyi şaşırtabilecek kendine has bir yoldan ilerler.

-Tek çocuk : en büyük çocuğun bazı özelliklerine sahip olmalarına rağmen hayat boyu kendilerinden sonra gelen bir kardeş olmadığı için onlardan ayrışmış özellikleri de bulunmaktadır. Tüm ilgi üzerlerinde olduğu için şımarık ve yaşıtlarıyla sosyalleşemediği için diğer çocuklarla paylaşmayı bilmeyen ve iş birliği yapmayı öğrenemeyen biri olabilir. Gerçek dünyaları ailesindeki yetişkinlerden ibaret olduğu için yetişkinleri daha iyi anlayıp onlarla daha iyi başa çıkabilir konumdadır. Genellikle anne baba tarafından şımartılan bu çocuk ikisinden birine veya her ikisine de bağımlı hale gelebilmektedir. Ailede  her zaman ilgi odağı olmaya alıştığından dış dünyada da bunu devam ettirmek isteyebilir ve bu durum tehlikeye düştüğünde haksızlığa uğramış hissedebilir.

 

Adler’e göre konumlandırılmış bu beş tür psikolojik sınıf kesin ayrımlarla ayrışmamış aksine bireyin algılarına göre şekil almaya müsait yapıdadır. İnsanlar kesin yargılarla bu sınıflara ayrılamaz. Psikolojik doğum sırası bireyin kardeşine kaç yaşında sahip olduğu, ailenin kardeşi ve kendisine olan tutumu veya çevre şartları gibi bir çok faktörden etkilenebilmektedir.

Bu bilgiler ışığında psikolojik kardeş sıranızı netleştirebilir ve kendinizi tanıma serüveninizde bir adım daha ilerleyebilirsiniz...

Kaynakça

Dr.GeraldCorey
Psikolojik danışma, psikoterapi kuram ve uygulamaları kitabı
.



Bu yazı 361 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
    19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  • Yarışmadan Cevaplar :)
    Yarışmadan Cevaplar :)
  • Capsler-1
    Capsler-1
  • Capsler-2
    Capsler-2
  • Capsler-3
    Capsler-3
  1. 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  2. Yarışmadan Cevaplar :)
  3. Capsler-1
  4. Capsler-2
  5. Capsler-3
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Şizofreni
    Şizofreni
  • Gülmek en iyi ilaçtır
    Gülmek en iyi ilaçtır
  • NewsPDR Kimdir?
    NewsPDR Kimdir?
  1. Şizofreni
  2. Gülmek en iyi ilaçtır
  3. NewsPDR Kimdir?
VİDEO GALERİ
YUKARI