Bugun...


Psk.Dan. Gamze BOZKAYA

facebook-paylas
HADİ BANA BİR İNSAN ÇİZ
Tarih: 15-04-2019 19:33:00 Güncelleme: 15-04-2019 19:33:00


Kendi içlerinde olup bitenleri sözcüklerle dile getirmekte pek de başarılı olamayan çocuklar, yaşadıkları birçok duyguyu, birçok içsel çatışmayı çizdikleri resimlere farkında bile olmadan yansıtırlar. Bu nedenle çocuklarla çalışan birçok uzman onlarla iletişim kurma sürecinde çizdikleri resimlerden yararlanırlar.

Yapılan araştırmalar göstermiştir ki çocuk resimleri birçok açıdan evrensel özelliklere sahiptir. Bu bağlamda çocukların çizdikleri insan figürlerinde organların genel olarak neler ifade edebileceğini inceleyelim.

(Okuyacağınız bu değerlendirmeler çocuk çizerken “önce saçını yap, burnunu çizmeyi unuttun” gibi müdahaleler olmadan çocuğun kendi kendine çizdiği bir insan resmi öngörülerek söylenmektedir.)

Baş: Çocuk resimlerinde zihinsel işlev ve zekâ ile ilişkili organdır. Birçok çocuk için akıllı olmayı ifade eder. Daha başarılı olmak isteyen veya aşırı zeki olduğunu düşünen çocuklar tarafından belirgin şekilde büyük çizilir. Çocuk tanıdığı birinin başını büyük çizmesi o kişinin çocuğun gözünde her şeyi bilen akıllı biri olduğunu ifade eder.

Ağız: Temel iletişim organlarından biridir ve resimlerde de bunu ifade eder. Çocukların ağız çizimlerinde saldırganlığa ilişkin detaylar bulmak mümkündür. Çocukların genellikle çizdikleri küçük kapalı ağızlar beklenen çizimdir. Bunun dışında özellikle büyük ve belirgin şekilde çizilmiş ağızlar saldırganlığı ve sözel şiddettin varlığını düşündürür, genellikle kızgınlığını küfür veya kötü söz ile ifade eden çocukların resimlerinde sıkça rastlanır. Bunun yanında çocuk tanıdığı birinin ağzını abartılı şekilde büyük resmediyorsa o kişi tarafından sözel olarak olumsuz etkilendiği düşünülmektedir. Büyük ağız resimlerinde eşlik eden diş resimleri saldırganlığın şiddetli oluşunu temsil eder.

Göz: Gözler çocuk resimlerinde daha çok duygusal durumu temsil eder. Çok küçük nokta ve çizgiler halinde çizilen gözler içinde yaşadığı bazı üzüntüleri düşündürmektedir. İri ve özenli çizilmiş gözler çevre hakkında daha fazla bilgi sahibi olma isteğiyle yorumlanır. Gözbebeği olmadan içi boş çizilen gözler ise iletişim kurmakta zorlanan çocuklarda görülür. En temel tanı ölçütü iletişim zorluğu olan otizmli çocukların çizdiği resimlerde de içi boş gözlere sıkça rastlanır. Ancak görme açısından problemi olan çocuklarda da gözbebeği olmadan çizilen resimler görülmektedir, yorumlama yapılırken buna dikkat edilerek değerlendirilir.

Burun: Genel olarak cinselliği sembolize ettiği düşünülür. Küçük çocukların resimlerinde burun çizimine daha az rastlanır. Burunun aşırı abartılı çizimleri cinsel kimlik gelişim sürecinde yaşanan karmaşaları akla getirse de solunum sorunu yaşayan çocukların da burun figürünü abartılı çizdiği bilinmektedir.

Kulak: Çocuğun kendisi hakkında bilgi almasını temsil eder. Büyük ve abartılı çizimleri çevrenin kendisiyle ilgili konuştukları hakkında kuşku duyan çocuklarda görülür; ancak işitme problemi yaşayan çocukların da abartılı kulak çizimleri olduğu bilinmektedir. Değerlendirilirken bunların dikkate alınması önemlidir.                     

Boyun: Boynun dürtülerin kontrolünü temsil ettiği düşünülmektedir. Belirgin olarak çizilmiş boyun duygu ve dürtülerini iyi kontrol edebilen çocukların çizdiği resimlerde görülür. Ancak boyun incelenirken yaş önemlidir, küçük yaştaki çocukların boyun çizmemesi normal olarak görülmektedir.

Omuzlar ve Gövde: Yumuşak hatlarla çizilmiş omuz ve gövde daha uyumlu yumuşak mizaçlı çocuklarda görülür. Sert, köşeli ve keskin çizilen gövde hatları ve omuzlar ise problemlerini daha sert yollarla çözmeye meyilli çocukların resimlerinde görülür.

Kollar ve Eller: Çevreyle olan iletişimi ve dışadönüklüğü ifade eder. Kolların uzunluğu ve açıklığı dışadönük olmayı temsil ederken arkaya saklanmış veya bağlanmış kol çizimleri içine kapanma gibi olumsuz algılanabilecek sosyal durumları temsil eder. Kolların beklenenden kısa olması da çocuğun istediği bazı şeylere ilişkin yoksunluk hissettiğini düşündürebilir. Ellerin hiç çizilmemesi de genellikle çevreye güvensizliği veya uyum sağlamada konusunda güçlük yaşadığını akla getirmektedir.

Ayaklar: Yrd. Doç. Dr. Sultanberk Halmatov’un ifadesiyle ayaklar çocuğun “hayatta kalma gücünü” temsil eder. Güvenin ve güvende hissetmenin konuşulabileceği figürlerdir. Resimde ayağın olmayışı güvende olmaya ihtiyacı olduğunu temsil ederken çok büyük ayaklar ise güçlü olmaya istek olarak değerlendirilebilir.

Tüm bunlar geçerli bilgiler olmakla birlikte tek başına tanı ve değerlendirmede yetersiz kaldığı da aşikârdır. Çocuğun yaşı, gelişim özellikleri, resim yaptığı esnadaki ruh hali, bulunduğu ortamdaki yabancılık, gürültü, fiziksel ihtiyaçları, önceki bilgileri, resim yaptığı esnada dışarıdan yapılan müdahaleler, resim hakkında anlattığı hikâye, ebeveyn tutumu gibi birçok faktörün resim üzerinde etkisi olmaktadır. Bu nedenle tek bir çizime bakılarak bir kanıya varmak uygun olmaz, doğru analiz için çocuk hakkında ayrıntılı bilgi sahibi olunmalı, çocuk çok yönlü olarak değerlendirilmeli, benzer resimler belirli aralıklarla tekrarlanmalı, her resimde ortak olan noktalar üzerinde daha çok durulmalı ve gerçekten yolunda gitmeyen bir şeyler varsa resim analizi tek başına bir tespit etme-tedavi etme yöntemi olarak görülmemelidir.

Son olarak sevgili okur, resim çizmek hem yetişkinleri hem çocukları oldukça özgür, özgün ve yaratıcı hissettiren bir etkinlik olduğundan hiçbir analiz yapmaya ihtiyaç duymadan iletişim kurmak istediğiniz bir çocukla hem verimli hem de keyifli vakit geçirmek için birlikte resimler çizmeyi ve resimlerinizin hikâyelerini birbirinize anlatmayı ihmal etmeyin.

KAYNAKÇA

Halmatov, S. (2016). Çocuk Resimleri Analizi Ve Psikolojik Resim Testleri. Ankara: Pegem Akademi.

Halmatov, S. (2017, 7-8 Ekim). Çocuk Resimleri Analizi Ve Psikolojik Resim Testleri Eğitimi. Uzmanlara yönelik çocuk resimleri analizi eğitiminde sunulmuştur, Ankara.

Yavuzer, H. (2014). Resimleriyle Çocuk. İstanbu: Remzi Kitabevi.



Bu yazı 1143 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI