Bugun...


Psk.Dan. Elif KESKİN

facebook-paylas
İLİŞKİDE BAĞLANMA
Tarih: 30-12-2018 11:40:00 Güncelleme: 30-12-2018 11:40:00


Bağlanma sistemi bebeğin hayatta kalabilmesi için hayati önemi olan, sadece insana özgü olmayıp doğada bütün memeli türlerinde görülen evrimsel bir sistemdir. İnsan varoluşuyla beraber bir bağ kurma ihtiyacı hisseder ve bu ihtiyacı yaşam boyu devam eder. John Bowlby ve Mary Ainsworth bağlanma kuramının temelini oluşturur.

Anne-bebek etkileşimini gözlemlerken, bebeklerin ve çocukların bakım veren kişiyle üç belirgin bağlanma şekli geliştirdiğini gözlemledi: Güvenli, kaygılı, kaçıngan. Bu bağlanma stillerinin sadece bebeklik döneminde değil bütün hayatımız boyunca ilişkilerimizde yer edindiği görülmüştür.

Yetişkin bağlanmasında bebeklik dönemindeki ebevyn-bebek (bebeğe bakmaktan sorumlu kişi) arasında kurulan bağ ve genetik yatkınlık etki etmektedir. Bunun yanında yaşam deneyimlerinin de rol oynadığı görülmektedir.

Şimdi ilişkiler açısından üç bağlanma stilini ele alalım.

1. Kaygılı Bağlanma; bu bireyler ilişkilerindeki kişilere fazla odaklanırlar ve başka şeylere odaklanmakta zorlanırlar. İlişkideki kişinin onun için en iyi eş adayı olduğunu düşünür. Eşini defalarca arayıp, mesaj atabilir ve dönüt alamadığında olaya kendi içinde sebep ve sonuçlar üretebilir. Eşiyle bir problemi çözmeye yönelik tartıştığında ilişkiye ve sevilmediğine odaklanır, onun için ortada bir problem varsa karşısındaki kişi onu sevmiyordur ve her tartışma ilişkiyi bitirir diye düşünür probleme odaklanmaz kendi içindeki olayı algılayışına odaklanır.

İlişkide problemleri olduğunda karşıdaki kişinin bunu problem ettiğini anlamasını bekler, düşmanca davranır ve toplumda kullandığımız bir terim olarak trip atar ve konunun anlaşılıp çözülmesini bekler. Karşısındaki kişiyle olamayacaksa ondan ayrılmaz bundan korkar kendini suçlar ve bir anda karşısındaki kişiyi mükemmel görme eğilimi olabilir yada karşısındaki kişiyi ilişkiyi bitirmekle tehtid edebilir. Karşısındaki kişiyi kıskandırma eğilimi olabilir yada onunla ilgilenmiyor gibi davranarak onu kendine çekmeye çalışabilir.Bunun gibi kaygı ya dönük düşünme iki uçta bulunma kendini ilişkide güvenli hissetmeme kaygılı bağlanmadır.

Kaygılı bağlanma stiline sahip kişiler güvenli bir ilişki kurmak için öncelikle kendi düşüncelerinde ürettikleri gerçeklere değil daha çok gerçek olan olaylara odaklanmalı ve güven problemi yaşadığından dolayı kendine güvenli bağlanma stiline sahip bir eş bulmalıdır. İlişkileri kendilerine uygun değilse ve bu ilişkiyi bitiremiyorlarsa da başka ilişkiler denemekten korkmamalı ve yeni ilişkiler denemelidirler. Çünkü güvenli bir ilişkide olurlarsa güvenli bir bağlanma için yol almış olurlar. İlişkilerinde trip atmak, kıskandırmak ve düşmanca davranmak yerine iletişim kurmayı öğrenirlerse güvenli bağlanma için iyi bir yöntem olur.

2. Kaçıngan Bağlanma; bu bireyler ilişkilerinde mesafelidirler ve sevdiklerini eşlerine göstermezler. Eşi ona ne kadar yakınlaşırsa birey o kadar kaçma ihtiyacı hisseder, yakınlığı tehtid gibi algılar. Genellikle karşısındaki kişiyi eleştirir, yetersiz olarak algılar ve olmayan bir eski sevgiliden bahsedip eşini eleştirir. Bağımsızlık ve özgürlüğe övgü yağdırırlar ve kendilerine sorumluluk verilmesinden hoşlanmazlar. Sürekli olarak eksik olanı görme eğilimleri vardır. Kaçınganlar için karşısındaki kişiye ilgi göstermek ilişki için bir gereklilik değildir, ilişki onun özgürlüğünü sınırlayamaz ve fedakarlık yapma taraftarı değildir.

Bir kaçınganın kaygılıyla ilişki kurması kabus gibidir çünkü biri için ilgi sevgiyi ifade ederken biri için kaçınmak sevgiyi ifade eder. Kaçınganlar kendileriyle mutlu olduklarını düşünürler mutluda olabilirler ama güvenli bir ilişki için kendilerine şans vermenin kendilerine neler kazandıracağının farkında değildirler.

Kaçınganlarda iyi bir ilişki kurmak için öncelikle eski sevgiliyi bırakıp karşısındaki kişiye değer verdiğini göstermelidir. Güvenli bağlanması olan biriyle ilişki kurduklarında ilişkiye olan güvenleri artar. İlişki için çaba sarf etmeliler ve karşılarındaki kişiyle bağ kurmak için uğraşmalıdırlar, onun ihtiyaçlarını göz ardı etmemeli ve cevap vermelidirler, böylelikle güvenli bir ilişki kurabilirler.

3. Güvenli bağlanma; bu bağlanma stili ilişkinin dengede olduğu gerektiğinde karşısındaki insana sevgisini gösteren, karşısındaki kişiyle iletişim kuran onun ihtiyaçlarının ve kendi ihtiyaçlarının farkında olan bir bağ kurma yoludur. Bireyde bir denge vardır gerektiğinde ilişkiyi yürütemeyeceğini bilir ve ayrılır, ilişkideki problemleri çözebilecekse de bundan kaçmaz onun için çabalar. Karşısındaki insanla problemlerini konuşur. Karşısındaki kişiye değer verir ve bunu gösterir.

Bireyler çoğu zaman ilişkide nasıl bağlandıklarının farkında değildirler ve bu onları çok yıpratabilir. Kaçınganları ilişkilerden daha da uzaklaştırabilir, kaygılıları daha ilgiye aç ve dengesiz bir ruh haline bürüyebilir.

İnsanların bağlanma biçimleri onlar farkında olmadan, var oldukları andan itibaren bir döngüye girer gibi onlarda yer edinirler. Mesela babası annesine şiddet uygulayan bir insan çocukken şiddetten korkup şiddeti kötü bir şey olduğunu algılasa da büyüdüğünde onun sevgisini gösterme şekli olduğunu düşünebilir ve oda bunu eşine yapabilir. Mesela annesi sürekli evde kavga eden biri annesinin bu davranışından rahatsız olsa da ilerde kendi de eşi onu sevsin diye bağırarak isteklerini yapmaya çalışabilir. Rol model aldığımız ve sevgiye karşı hissettiklerimiz çok derinlerden geliyor bu yüzden öncelikle bağlanma stilimizi ve karşımızdaki kişinin bağlanma stilini bilmemiz gerekiyor. Güvenli bir bağlanmaya sahip olmak için çabalamalıyız.

KAYNAKÇA

Levine, A. Heller, R. (2017). Bağlanma -Aşkı bulmannın ve korumanın bilimsel yolları. Çev. Ebrar Güldemler. İstanbul: Aganta kitap yayınevi.

Terzi, S. (2014). Romantik ilişkilerde bağlanma yaralanmalarına yol açan olaylar nitel bir çalışma. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(2). 99-108.

 



Bu yazı 496 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI