Bugun...


Psk.Dan. Bilge İLERİ

facebook-paylas
SİBER ZORBALIK
Tarih: 12-11-2020 23:39:00 Güncelleme: 12-11-2020 23:42:00


 

Bilgi ve iletişim teknolojileri, özellikle internet, insanların her geçen gün artan bilgiye ulaşma, bilgiyi saklama ve paylaşma ihtiyacına yanıt vermesi özelliği ile yaşamın vazgeçilmez bir parçası olmuştur. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin eğitim-öğretimde kullanılmaya başlanması ile bilgiye ulaşmadaki duvarlar yıkılmış, eğitim-öğretim etkinliklerine yenilikler getirilmiştir. Ancak, bilgi ve iletişim teknolojilerinin yarattığı imkânların denetimsiz ve yasaksız kullanımı bazı olumsuzlukların oluşmasına da neden olmaktadır. Bu olumsuzluklardan biri okullarda önemli bir sorun olan akran zorbalığına yeni bir boyut kazandırmasıdır.

 

Siber zorbalık (cyberbullying); mobil cihazlar, anlık mesajlaşma servisleri, mailler, sohbet odaları veya sosyal paylaşım ağları üzerinden, birini rahatsız etmek veya taciz amacıyla yapılan eylemlerin tümüdür. Siber zorbalık, gerçek dünyada yapılan zorbalık eylemlerinin tümünün dijital platformlara taşınmasıdır. Siber zorbalık SMSmail ve çeşitli uygulamalar, çevrimiçi sosyal medya servisleri, forumlar ve oyunlar gibi, birçok kullanıcının içerik paylaşabildiği ve birbiriyle etkileşime girebildiği araçlar vasıtasıyla gerçekleştirilir.

 

Sanal ortamlarda kullanıcıların davranışları gerçek hayattan farklıdır. Kullanıcılar sanal ortamlarda sanal kimlikler oluşturmakta, duygu, düşünce ve çeşitli bilgileri tanınma korkusu yaşamadan rahatlıkla paylaşabilmektedir. Bunun bir sonucu olarak dedikodular, tehditler ve uygunsuz içerikler internette oldukça hızlı bir şekilde yayılmakta ve genç nesli hem siber zorba hem de siber mağdur yapabilmektedir. Dijital oyunların içinde yer alan şiddet ya da sosyal ağlarda karşılaşılan siber zorbalığın ise, özellikle çocukların fiziksel ve ruhsal gelişimine karşı olumsuz bir etkisi vardır. Siber zorbalıkta saldırgan ile saldırıya uğrayan arasında fiziksel bir temas olmaz ancak saldırıya uğrayan kişi psikolojik açıdan zarar görür.

 

İnternet ortamlarında kullanıcıların en fazla sorun yaşadıkları zorbalık, yabancılarla tanışma, dolandırıcılığa ya da istismara maruz kalma ile bilinçsiz bilgi paylaşımı konularında yaşanmaktadır.

 

SİBER ZORBALIĞIN GÖRÜLME BİÇİMLERİ:

Siber zorbalık farklı biçimlerde karşımıza çıkmaktadır. Aşağıdaki davranışlar siber zorbalık örnekleridir;

 

Mobil cihazlar aracılığıyla bireylerin görüntülerini izinleri olmaksızın çekip, çevrimiçi ortamda paylaşmak,

Diğer kullanıcılara sosyal ağlar ya da sohbet odaları gibi çevrimiçi ortamlarda aşağılayıcı, alay edici, öfke dolu, kaba, taciz veya şiddet içerikli mesajlar göndermek,

Birinin kişisel bilgilerini izni ve haberi olmadan internet ortamında paylaşmak,

Sosyal ağlarda birisi hakkında dedikodu yaymak ya da özel hayatıyla ilgili konuları ifşa etmek,

Bir kişiye ilişkin karalayıcı, aşağılayıcı ya da alay edici web sayfaları hazırlamak,

Başkası adına sahte hesap açmak ve onun kimliğine bürünmek,

Bir kişinin çevrimiçi ortamdaki bütün hesaplarını ısrarlı biçimde takibe almak,

Sosyal medya paylaşımlarına sürekli olumsuz yorumlar yapmak,

Ortak tanıdıkları etkileyerek hedef olarak seçilen bireyi, arkadaş listelerinden silmelerini ve engellemelerini yani sosyal olarak dışlamalarını sağlamak.

 

SİBER ZORBALIK NE KADAR YAYGIN?

Siber zorbalık, çocuk ve gençlerin internet ortamında karşı karşıya olduğu risklerden yalnızca bir tanesidir. UNICEF’in Çevrimiçi Genç Türkiye araştırmasının sonuçlarına göre Türkiye’deki gençlerin internette gezinirken karşılaştıkları güvenlik riskleri arasında, zararlı yazılımlar, kişisel verilerin paylaşılması, yetişkinlere göre içeriğe ulaşma ve siber zorbalık yer almaktadır.

 

Türkiye’de ortaokul öğrencilerinin siber zorbalık konusundaki algı ve farkındalıklarını ölçmeyi amaçlayan ve Kocaeli Üniversitesi’nde TÜBİTAK’ın desteğiyle gerçekleştirilen araştırmanın sonuçlarına göre,

 

1) Türkiye’ öğrencilerin yaklaşık %12’si sözlü siber zorbalığa maruz kaldığını ifade etmektedir.

2) Öğrencilerin yaklaşık %10.5’i ise sözlü siber zorbalık yaptığını söylemektedir.

3)Siber zorba ve siber kurban olma oranlarının en yüksek olduğu ilin İstanbul olduğu görülmektedir.

4) İstanbul’da siber mağdur/kurban olma oranının %20’ye yaklaştığı, siber zorba olma oranının %15’i geçtiği göze çarpmaktadır.

 

SİBER ZORBALIĞIN NEDENLERİ NELEDİR?

Bir kişinin siber zorbalık yapması için birçok neden olabilir. Bu nedenlerden bazıları şunlardır;

 

Kişinin önceden siber zorbalık ile karşılaşmış ve bu durumdan zarar görmüş olması,

Düşük benlik algısı,

Özgüven eksikliği,

Aile içi sorunlar,

Sosyal kaygı,

Kişinin, kendi davranışlarının nasıl sonuçlar doğuracağını görememesi gibi davranışlardır.

 

 

EBEVEYNLER SİBER ZORBALIKLA MÜCADELE İÇİN NELER YAPABİLİR?

 

Siber zorbalıkla mücadelede hedef, yasaklayıcı önlemler almak yerine gençlerin ve çocukların interneti ve teknolojiyi daha bilinçli ve güvenli kullanımının ve içerik üretiminin teşvik edilmesidir. Bu çerçevede ailelere şunlar önerilmektedir;

 

Bilgisayar, cep telefonu ve diğer teknolojik araçlar için uygun kullanım kuralları belirleyin. Örneğin çocuklarınıza, hangi siteleri ziyaret edebileceklerini, hangilerini onaylamadığınızı, açık ve net şekilde belirtin.

İnternet kullanımında onaylamadığınız davranışları nedenleri ile birlikte açıklayın.

Kuralların kolayca benimsenmesi için çocuğunuzun bu kurallara ilişkin itirazlarını ve bu itirazların nedenlerini dinleyin. Bu kuralların belirlenmesinde sürece çocuklarınızı dahil etmek, bu kuralların benimsenmesini sağlamak adına önemlidir.

Çocuklarınızın paylaşımlarını akıllıca yapmaları konusunda onlara destek olun. Kendilerine ya da başkalarına zarar verebilecek paylaşımlardan kaçınmalarını hatırlatın.

Çocuklarınızı, paylaştıkları içeriğin kimler tarafından görülebileceği konusunda yönlendirin. Tanımadıkları kişilerle sosyal ağlarda iletişime girmenin riskleri konusunda konuşun.

Çocuklarınıza, şifrelerini kimseyle paylaşmamaları gerektiğini söyleyin. Çünkü şifre paylaşmak onların kimlikleri ve aktiviteleri üzerindeki kontrollerinden ödün vermelerine neden olacaktır. Siber zorbalık vakalarının bir kısmı, şifrelerin arkadaşlarla paylaşılmasıyla başlamaktadır.

Okul sınırları içinde teknoloji kullanımıyla ilgili gerekli kuralların konulması ve uygulanması konusunda okul yönetimi ve öğretmenlerle işbirliği içinde olun. Kendilerine ya da başkalarına zararlı olabilecek paylaşımlardan kaçınmalarını söyleyin.

 

 

 

KAYNAKÇA

Erdur-Baker, Ö., Kavşut, F.,(2007). Akran Zorbalığının Yeni Yüzü: Siber Zorbalık

https://www.guvenliweb.org.tr/dokuman-detay/siber-zorbalik

https://www.internetyardim.org.tr/siber-zorbalik

Siber Zorbalık Nedir? Nasıl Mücadele Edilir?, Prof. Dr. Emel Baştürk Akça



Bu yazı 112 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI