Bugun...


Psk.Dan. Aslı ŞENCAN

facebook-paylas
RENKLERİN DERİN DÜNYASI
Tarih: 17-10-2020 23:59:00 Güncelleme: 18-10-2020 00:01:00


Renklerin hayatımızda göz ardı edilemeyecek kadar büyük bir önemi var desem ne düşünürsünüz? "Kesinlikle önemli." deyip bana katılır mısınız, yoksa "Renk işte ne kadar önemli olabilir ki?" deyip abarttığımı mı söylersiniz? Eğer abarttığımı söyleyecek olursanız bu yazıyı okuduktan sonra bir kez daha düşünün derim. Çünkü ışıltısıyla yalnızca göz boyadığını sandığımız o renkler aslında hayatımızın birçok alanında bizlere bir şeyler anlatıyorlar.

 

Renklerin tarihin ilk zamanlarından itibaren kültürlerde sembolik değerler ve anlamlar içerdiği görülmektedir. Coğrafyalara ve kültürlere göre farklılık göstermekle birlikte, yapılan çalışmalar renklerin bazı genel geçer etkilerini de tanımlamaktadır.

 

Renkler, ışığın etkisiyle birlikte insan psikolojisinde var olurlar ve değişik etkiler uyandırarak aklın bir köşesinde konumlandırılırlar. İnsanın, renklere verdiği duygusal tepkilerin belirgin bir kısmı doğuştan gelir ve bilinçdışı süreçlerde gelişirken; bir kısmı da yaşanan deneyimler ve öğrenmeler sonucu şekillenir.

 

Renkler, pazarlama ve satışta kritik bir göreve sahiptir. Çoğu tüketici reklamlardan etkilenmediğini düşünse de işin aslı bilinçaltında hiç de öyle değildir. Reklamlarda kullanılan renkler duygularımızı harekete geçirir. Örneğin; renklerin iç dünyasına hâkim olan bir tasarımcı, müşterisinin hangi seçiciliğe hangi rengin hangi tonda hitap edeceğini bilerek bir sanat ortaya çıkartır.

 

Renkler bazen sanatsal çalışmalarda bir ifade aracı olarak bazen de toplumdaki bireylerin duygu ve düşüncelerini anlatmada bir iletişim aracı olarak kullanılmıştır. Bireylerin seçtiği kıyafetlerin rengi ve tarzları onların psikolojileri hakkında ipucu verebilir. Morali bozuk ve psikolojik çöküntü içinde olan insanlar genellikle koyu renkler tercih ederken dinamik ve mutlu insanlar açık renk kıyafetler seçmektedir.

Gelin şimdi sırasıyla hangi rengin psikolojik olarak neyi çağrıştırdığına ve en çok nerelerde kullanıldığına bir göz atalım.

 

KIRMIZI

Aşk ve enerjiyi temsil eder. Dikkat çekici, heyecanlandırıcı ve iştah açıcıdır. Uyarıcı ve harekete geçirici bir etki yaratır. Kırmızı, satışlarda en çok tercih edilen renktir. Alıcıyı hakerekete geçirme özelliğine sahip olduğu için özellikle internet sitelerindeki "Satın al" butonu kırmızı renklidir. Mağazalarda müşterileri yönlendirmek amacıyla yere kırmızı ayak izlerinden işaretler konulur, böylece müşteri istenen reyona çekilir.

 

İştah açıcı bir etki yarattığı için fastfood dükkanlarının çoğunda kırmızı renk yoğun olarak kullanılır. Kırmızı renge yoğun olarak maruz kalmak insan psikolojisinde baskı yaratır ve kişi kırmızının yoğun olduğu bir ortamda uzun süre bulunmak istemez. Bunu bilen işletmecilerin, fastfood dükkanlarında kırmızıyı bol bol kullanmalarındaki amaç, masaya oturan müşterinin yemeğini yiyip hemen kalkmasını ve yeni müşteriye yer açmasını sağlamaktır.

 

İlgi çektiği ve dikkatleri üzerine topladığı için dünyadaki medya sektörleri ve haber alanları sıkça kırmızıdan faydalanırlar. Siyasi partilerin amblemlerinde yoğun olarak kırmızı renk kullanılır. Trafik işaretlerinde uyarıcı, tehlike gösteren levhaların rengi de kırmızıdır. Yine spor arabalarda en çok kırmızı renk kullanılır ki bu bağlamda ferrari arabaların büyük bir çoğu kırmızı olarak üretilmektedir.

 

 

SARI

Parlaklık, sıcaklık ve yaratıcılığı simgeler. Eğlence ve neşenin rengidir. Ruhun rahatlamasını sağladığı için özellikle tatil ve dinlenme mekanlarında sarı kullanılır. Dikkat çekmek, uyarmak ve insanların hareket etmesini sağlamak için de sarı kullanılır. Örneğin trafik ışıklarındaki sarı, dikkatli ol ve hazırlan demektir. Futbolda ise sarı kart uyarıdır. Sarı renk, hırs ve iddianın en gerçek halini yansıtmaktadır. Bu yüzden iddia bayilerini göz önünde bulunduracak olursak hırs unsurunu içerisinde barındırdığı için sarı renk bu sektörde sıklıkla kullanılmaktadır.

 

Çok fazla sarı insanı rahatsız eder ve dikkat bozukluğuna yol açar. Okul ve dersaneler bu yüzden sarı rengini çok fazla tercih etmezler. Yaşlı insanlarda da endişe ve kaygıya neden olur.

 

 

YEŞİL

En çok dinlendiren renktir. Sakinlik ve güveni çağrıştırır. Doğanın, doğallığın, sağlığın ve dengenin sembolüdür. Doğal, güvenilir ve organik ürünlerin reklamlarında kullanılacak en ideal renk yeşildir. Bilinçaltında sakinlik ve rahatlama hissi yaratır. Oturarak yapılan aktiviteler, konsantrasyon ve meditasyon için bu renk idealdir. Birçok psikolojik hastalık, yeşil renk kullanılarak tedavi edilmektedir. Hastanelerin yanı sıra çocuk odaları, yatak odaları ve oturma odaları için de uygundur.

 

Yeşil, yeniliği ve tazeliği temsil eder. İnsanları sosyal gruplara katılmaya ve ihtiyaçlarını tatmin etmeye teşvik eder. Bankacılık gibi prestij ve güvenliğin önemli olduğu sektörlerde kullanılır.

 

Olumsuz algıyı törpülemek için kullanılabilecek en mantıklı renklerden biridir. Örneğin logosunda yeşil rengi kullanan ünlü bir petrol firması, hem doğallığı simgelemekte hem de petrole karşı duyulan olumsuz algıyı azaltmayı amaçlamaktadır.

 

 

MAVİ

Genel olarak huzur, barış ve dürüstlüğü simgeler. Mavi, su ve havayla bağlantılı olduğu için her an hayatımızda var olması gereken bir renk gibi algılanır bu sebeple güvenilir, sağlam, emin izlenimini verir. Kan akışını yavaşlatır, sakinleştirir. Bu unsur düşünülerek, Boğaz Köprüsü’nün ayaklarının maviye boyanmasının insanları sakinleştirebileceği ve intihar oranlarını azaltabileceği fikri üzerinde çalışılmaktadır.

 

Mavi; ciddi, saygıdeğer, otoriter, ve güvenilir bir etki yaratır. Kurumsallık, istikrar ve güven değerlerini çağrıştırdığı için bankalar tarafından tercih edilen bir renktir. Bankalar mavi rengi logolarında kullanarak kendilerinin derinliğine vurgu yapmakta ve müşterilerine; ‘Paranı bana ver ve benden hiç geri alma. Ben senin parana senin adına bakarım mesajı verir.

 

Dünyanın en popüler rengi ve birçok kültürde farklı şeyler ifade eden önemli bir renktir. Pek çok ülkenin bayrağında mavi rengi görülür. Yunanistan, Finlandiya, İsrail, İsveç gibi ülkelerin ve Birleşmiş Milletler’in bayraklarında mavi rengi, barış ve mutluluğu ifade etmek için kullanılır. Sosyal ağlar mavidir çünkü mavi rengi sizi içine çeker. Hiç tanımadığınız insanlar ile bir araya gelmenize vesile olur. Ayrıca liderliği sembolize eder. At yarışlarında birinci gelen ata mavi şerit bağlanmasının sebebi budur.

 

Pek çok büyük markanın ve çok uluslu şirketlerin logosunda mavi rengi tercih etmesi de tesadüf değildir. Gökyüzünün uçsuz bucaksızlığını yansıtan mavi, bolluğu simgeler ve ferahlatır. Uluslararasi ticaret dilinde en iyi şirketlere ‘blue chips’ denmesinin nedeni de şirket başarısı ile mavi renk arasında bir nedensellik bağı kurulmasıdır.

 

Mavinin gıdayla alakalı işlerde kullanılması çok tavsiye edilmez. Çünkü doğada mavi gıda yoktur. Mavi renk yapay bir algı yaratarak yeme güdüsünü azaltır. Bu sebeple diyet ürünlerin ambalajlarında mavi sıkça kullanılırken, kafe ve restoranlarda kullanımı çok tercih edilmez.

 

 

SİYAH

Gücü, tutkuyu, asaleti, yanlızlığı, ağırbaşlılığı ve dengeyi simgeler. Makam araçlarınının, otorite ve protokolün sembolüdür. Saldırganlığı da çağrıştırabilir. Bu duruma örnek verecek olursak futbol ve buz hokeyi takımlarının formaları siyah olduğunda daha agresif bir oyun sergiledikleri, daha fazla ceza kartı gördükleri saptanmıştır. En güçlü renktir. Fiyatı yüksek ürünlerde kullanılır. Örneğin, yemek sektöründe "gourmet" ürünlerin paketlerinde görülür.

 

Çoğu kültürde siyah; ölüm ve yasın rengi olmuştur. İç karartıcı bir renktir. Özellikle çocuk ve ergen bireylerde depresyona, agresifliğe sebebiyet verebilir.

 

 

BEYAZ

Soğukkanlılık, canlılık anlamına gelir. Saflık ve masumiyeti simgeler, birçok kültürde gelinlerin beyaz  giymesi bundandır. Temizliği ve hijyeni çağrıştırır. Bunun için özellikle sağlık ürünlerinde kullanılır. Doktor ve hemşirelerin beyaz önlük giymesi, laboratuvarların beyaz olması, ortamın steril olduğu mesajını verir. Beyaz rengin ferahlık verici bir etkisi vardır, yoğun olarak kullanıldığı mekanlar olduğundan daha büyük gözükür. Bu nedenle mimarlar tarafından en çok kullanılan renk beyazdır.

 

 

İspanyol şair Juan Ramon Jimenez der ki;

"Dünyanın renkleri karşısında insan nedir? Dünyanın renkleri, insanın duygularından da büyüktür."

 

 

 

 

 

KAYNAKÇA

Ahbap, B. Renklerin Pazarlama Üzerindeki Etkisi, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul Kültür Üniversitesi, İstanbul, 2014

 

Bilim ve Teknik Dergisi Makaleleri ; Renklerin Düşündürdükleri, Kasım 2002

 

Mazlum, Ö. Renklerin Kültürel Çağrışımları, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, s.125, 2011

 

Tozar, Ş. Renkler ve Renklerin Markanıza Katkısı, Pusulo Yayıncılık, 2019

 

Ustaoglu, E. Renklerin İnsan Yaşamındaki Yeri, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Maltepe Üniversitesi, İstanbul, 2007

 

Yılmaz, Ü. Renk Psikolojisi, Yüksek Lisans Tezi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Anadolu Üniversitesi, Eskişehir, 1991

 

 



Bu yazı 341 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI