Bugun...


Psk.Dan. Aslı ŞENCAN

facebook-paylas
ALEKSİTİMİ: DUYGUSAL SAĞIRLIK
Tarih: 19-01-2020 23:58:00 Güncelleme: 19-01-2020 23:58:00


Aleksitimi; duygularını algılama, ayırt etme, ifade etme ve soyut düşünmede görülen yetersizlik olarak tanımlanır. Aleksitimi kavramı, ilk kez 1973 yılında psikoterapist Peter Sifneos tarafından duygusal sorunları ifade etmek için kullanılmıştır. Kavram olarak aleksitimi Yunanca’ da a=yok, lexis= söz, thymos=duygu anlamına gelen kelimelerin birleşmesiyle meydana gelmiştir. En basit tanımıyla duygusuzluk, duygu sağırlığı veya duygu körlüğüdür. 


Aleksitimik bireylerin özellikleri nelerdir?

Aleksitimik bireylerin başlıca özellikleri; acı, sevinç, hüzün, öfke, özlem ve sevgi gibi birçok duygunun farkında olmaktan ve bunları ifade edebilme yeteneğinden yoksun olmalarıdır. 
Karşılarındaki insanda duvara konuşuyormuş hissi uyandırırlar. 
Aleksitimik bireylerin iç dünyaları fazla derin değildir, daha çok dış uyaranlar ile harekete geçerler. 
Hayal güçleri sınırlıdır ve yaratıcı değillerdir. 
Kendisinin ve başkalarının ne hissettiğini anlamak onlar için çok zordur. 
Duyguların farkında olmadıkları için aleksitimik bireylerin empati yetenekleri gelişmemiştir. 
İnsan ilişkileri yüzeyseldir. Sosyal ilişkiler kurma ve sürdürmede çoğu zaman sorun yaşarlar. 
Heyecan ve haz arayışına girmezler. 
Duygularını ayırt edemezler, hangi durumlarda kızgın hangi durumlarda mutlu olduklarını algılayamazlar. 
İnsanlarla duygusal konular hakkında konuşmak yerine günlük olaylar hakkında konuşmayı tercih ederler. 
Duygularını başkalarıyla paylaşamayıp sürekli iç dünyalarında yaşadıkları için stres düzeyleri yüksektir. 
Psikolojik sıkıntılarını daha çok bedensel belirtilerle ifade ederler. 
Vücudun birçok bölgesine yayılmış vücut ağrıları, baş ağrısı, kalp atışlarında hızlanma ve bayılma gibi psikosomatik belirtiler gösterirler. 
Bedenlerinin verdiği fizyolojik tepkileri yaşadıkları duygularla ilişkilendiremezler, bu belirtileri yalnızca birer tepki hatta birer sağlık sorunu gibi algılarlar. 

Son otuz yıldır teşhis edilebilen aleksitimi hastalığına tanı koyabilmek amacıyla Toronto Aleksitimi Ölçeği hazırlanmıştır. 


Aleksitimi hastalığının nedenleri nelerdir?

Aleksitimi, genetik olarak aktarılabilir.
Yaşanılan bir travma sonucunda görülebilir.
Çocukluk yıllarında sevgi ve şefkatin az olduğu, duyguların yeterince ifade edilmediği aile ortamında büyümek, ilerleyen yıllarda aleksitimi hastalığını tetikleyebilir.
Beyinde duyguları tanıyan bölümün yeterince gelişmemiş olmasından kaynaklanabilir.
Ayrıca kadınların erkeklere göre daha sözel olması sebebiyle aleksitiminin erkeklerde daha sık görüldüğü düşünülmektedir.


Yapılan araştırmalara göre aleksitimi hastalığının iki farklı yüzü ortaya çıkmaktadır. Bunlar kavramsal ve etkisel boyut olarak tanımlanmaktadır. Kavramsal boyuta göre; aleksitimik çocuk veya yetişkinler, duygularını ayırt etme ve ifade etme konusunda çabalamasına rağmen bunu başaramamaktadır. Etkisel boyuta göre ise aleksitimik bireyler, duygularını kendi içlerinde tanımlayabilmekte fakat bunları dışarı yansıtma ve tepki vermede sorun yaşamaktadırlar. Bu kişiler aynı şekilde ilişkide bulundukları kişinin duygularını anlama ve empati kurmakta sıkıntı yaşamakta ve bu nedenle sağlıklı ilişkiler kurmada yetersiz kalmaktadırlar. 


Aleksitimi tedavisi mümkün müdür?
Bilişsel davranışçı terapi uygulamaları, aleksitimi hastalığının tedavisinde sıkça kullanılmaktadır. Bu uygulamalar bireylerin yaşadığı duygu ve ifade yetersizliğini kavrayabilmelerine, bunun kaynağını anlayabilmelerine ve ortaya çıkan fiziksel belirtiler ile daha kolay baş etmelerine yardımcı olmaktadır. Böylece aleksitimik birey, olaylar karşısında ne hissettiğini anlayabilen normal bir birey haline gelmektedir.


KAYNAKÇA

Aleksitimi Nedir? Aleksitimikler nasıl anlaşılır?, Mistikalem, https://www.mistikalem.com (ET:19.08.2017)

Aleksitimi Nedir?, Neoldu, https://www.neoldu.com/tr (ET:25.09.2019)

Aleksitimi, Psikolojik.gen.tr, https://www.psikolojik.gen.tr (ET:10.07.2018) 

Hiçbir Duyguyu Bilmeyip Hissedemeyenlerin Yaşadığı ‘Duygu Körlüğü’: Aleksitimi, Onedio, https://www.onedio.com.tr (ET:17.04.2016)

 



Bu yazı 915 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI