Bugun...


Emine İrem ALAGÖZ

facebook-paylas
NEDİR BU YAS?
Tarih: 09-07-2019 19:34:00 Güncelleme: 09-07-2019 19:34:00


Yas sevilen bir kişinin ya da nesnenin kaybı sonucu insanların verdiği doğal bir tepki olarak tanımlanabilir. Yas tutumunda insanların günlük hayatlarında olduğu gibi bireyler farklı tutumlar gösterirler. Yani insanlar kayba karşı çeşitli tepkiler geliştirebilirler. Yas sürecindeyken bireye terkedilme, suçluluk, öfke, anlamsızlık, boşluk, yalnızlık ve çaresizlik gibi birçok karmaşık duygular eşlik eder.  Yas ölüm nedeniyle kayıp yaşayan bireylerde kayba karşı verilen uyum tepkilerini yansıtır aslında. Yas kavramı ilk kez Freud tarafından ‘Morning And Melancholi’ adlı makalesinde tanımlanmıştır. Burada bir şeye daha dikkat çekmek gerekir ki ölen kişinin kimlği yas tepkilerinde farklılık oluşturur. Baba, anne, kardeş gibi birçok farklı rolde olan insanların kayıplarına farklı yas tepkileri verilmektedir. Bir diğer nokta ise ölümün nasıl olduğu ile alakalıdır. Ani ve travmatik ölüm ile ölümü beklenen bir bireyin kaybı arasında da ciddi bir fark vardır.

Şimdi sizlere ortak yas tepkilerinden bahsetmek istiyorum. Fiziksel tepkiler şöyle sıralanabilir: midede boşluk hissi, nefes alamama, enerjisizlik ve çabuk yorulma, iştah artması ya da azalması. Bilişsel tepkiler : inanamama ve inkar, ölen kişinin yaşadığı duygusu, ölen kişiyi görme ve duyma. Duygusal tepkiler ise şaşkınlık, öfke, üzüntü, yalnızlık ve umutsuzluk olarak sıralanabilir. Davranışsal olarak ise ağlama, dalgınlık, arama ve çağırma, ölen kişiyi hatırlatan şeylerden kaçınma,  sosyal çekilme, uyku bozukluklarıdır. Kişi tüm bunları bir arada da yaşayabilir bazılarını da yaşayabilir dediğim gibi bireyler farklı yas tepkileri oluşturmaktadır.

Şimdi ise Worden yas görevleri modelinden bahsedeyim. Bu  modele göre 4 evre var. Birinci evre kaybın gerçekliğini kabul etmek. İkinci evre yas ile oluşan acı üzerinde çalışmak ve duyguları ifade etmek. Üçüncüsü ölen kişinin bulunmadığı bir çevreye uyum sağlamak. Dördünce ve sonuncusu ise duygusal anlamda ölen kişi ile ilişkileri yeniden düzenlemek ve yaşama devam etmektir. Peki tüm bunları biliyoruz fakat yas sürecinde olan birine nasıl yardım edebiliriz? İlk olarak kayıp yaşayan bireyin yanında olun, acısını paylaşın, saygı duyun. Cesaret ve özgüven veren söylemlerden kaçının. Daha sonra o ne kadar istemese de kayıp hakkında konuşun ve konuşturun. ‘seni çok iyi anlıyorum’ gibi cümlelerden uzak durun sadece saygınızı belli edin. Ve eğer kişinin uzmandan yardım alması gerektiğini düşünüyorsanız onu emin ellere teslim etmelisiz.



Bu yazı 365 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI