Bugun...


Büşra TAŞKAN

facebook-paylas
DİL TERÖRÜ AFAZİ
Tarih: 04-06-2020 23:54:00 Güncelleme: 04-06-2020 23:54:00


Dil, sık sık hafife aldığımız hayatımızın önemli bir parçasıdır. Dil sayesinde düşüncelerimizi ve duygularımızı aktarabilir, kendimizi romanların içinde kaybedebilir, mesaj atabilir ve arkadaşlarımızla selamlaşabiliriz. Düşünceleri kelimelere dönüştürememeye hayal etmek zordur. Ama beyninizdeki dil ağının hassas dokusu felç, hastalık ya da travma nedeniyle zarar görürse kendinizi, kelimelerinizi kaybetmiş olarak bulabilirsiniz. Afazi olarak adlandırılan bu rahatsızlık, iletişimin bütün aşamalarını sekteye uğratabilmektedir. Afazisi olan bireyler zeka kaybı yaşamazlar. Ne söylemek istediklerini bilirler, fakat her zaman doğru bir şekilde söyleyemezler. İstemsiz olarak bu kelimelerin yerini tutacak başka kelimeler söyleyebilirler. Buna Parafazi denir. Alakalı başka bir kelimeyi söylemek gibi(örneğin kedi yerine köpek demek)ya da kulağa yakın gelen başka bir kelimeyi söylemek gibi. Bazen kullandıkları kelimeler anlamsız bile olabilir. Farklı afazi türleri iki grup altında gruplandırılmıştır. Akıcı ya da Algısal Afazi(Wernicke)ve Tutuk ve ya İfadesel Afazi(Broca)Akıcı afazili insanlar konuşurken, ses tonunu doğru bir şekilde kullanabilirler. Fakat kullandıkları kelimeler bir anlam ifade etmez. Başkalarının konuşmalarını anlamakta güçlük çekerler ve çoğu zaman kendi konuşmalarındaki hataları fark edemezler. Öte yandan akıcı olmayan(Broca)afazili insanlar söylenenleri anlayabilirler fakat kelimeler arasında uzun duraklamalar yaşarlar ve dil bilgisi hataları yaparlar. Zaman zaman hepimiz bir kelimeyi aklımıza getiremediğimizde dilimizin ucunda hissini yaşarız. Fakat afazi, her gün kullanılan basit nesneleri isimlendirmeyi zor hale getirir. Yazmak ve okumak bile zor ve sinir bozucu olabilir. Peki dil kaybı nasıl oluşur ? İnsan beyninde iki yarım küre vardır. Çoğu insanda beynin sol yarım küresi dil becerilerini yönetir. Bunu biliyoruz, çünkü 1861 yılında Dr. Paul Broca, “esmer” kelimesi haricindeki tüm kelimeleri kullanma yetisini kaybetmiş bir hastayı incelemişti. Hasta öldükten sonra beyni incelendiğinde, Broca, sol yarım kürede bugün adına Broca Alanı dediğimiz yerde büyük bir lezyon (yara)fark etti. Bilim insanları bugün Broca Alanı’nın nesneleri isimlendirmede ve konuşma için gereken kasların koordinasyonundan büyük oranda sorumlu olduğunu biliyorlar. Broca Alanı’nın arkasında işitsel korteks’in yanında Wernicke alanı bulunmaktadır. Burası beynin konuşma sesi ile anlamları birbirine bağladığı yerdir. Wernicke alanının hasar görmesi, beynin dili anlama becerisini zayıflatır. Afazi dil ile ilgili bu özel alandan en az birisinin hasar görmesi ile ortaya çıkar. Neyse ki beyinde bu dil merkezlerini destekleyen ve iletişim kurmada yardımcı olan başka bölgeler de vardır Beyinde, hareketin kontrolünü sağlayan bölgeler bile dil ile bağlantılıdır. FMRI testinde “run and dance”(koş ve dans et!)hareket içerikli kelimeleri duyduğumuz zaman beynin hareketten sorumlu kısımlarının, sanki gerçekten koşuluyormuş ya da dans ediliyormuş gibi aktif hale geldiğini ortaya koymuştur. Beynin diğer yarım küresi de ritim ve tonlamanın gerçekleşmesini sağlayarak dil becerilerine katkıda bulunur.

 
KAYNAKÇA • Tedd -Ed,Aphasia:This disorder that makes you lose your words,Jutt-Wortman Susan

 



Bu yazı 690 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI