Bugun...


Büşra KAHRAMAN

facebook-paylas
AKILLI TELEFON BAĞIMLILIĞI
Tarih: 02-10-2020 22:36:00 Güncelleme: 02-10-2020 22:36:00


Bilgiye ulaşımı tek tuşla kolaylaştıran, kişilerarası ilişkilerdeki yüz yüze iletişim kurma zorunluluğunu ortada kaldıran bir nevi insanların yaşamını kolaylaştıran akıllı telefonların kullanımı ve gelişimi son yıllarda artmaktadır. Bu artışın olumlu sonuçları olduğu kadar bazı olumsuz durumları da bulunmaktadır. Bu olumsuzluklardan biri de akıllı telefon bağımlılığıdır.

 

Yaşadığımız yüzyılda bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla gelişmesiyle online bilgi kaynaklarına her an ulaşımı olanaklı kılan akıllı telefonlar birçok amaç için kullanılmaktadır. Örneğin; sanal alemde yeni ilişkiler kurmak, online kaynaklara ulaşmak, can sıkıntısı gidermek gibi. Aynı zamanda akıllı telefonlar bir cep telefonundan öte bilgisayar, fotoğraf makinesi, mp3 çalar gibi farklı amaçlarla da kullanılmaktadır. Hayatımızı bu kadar kolaylaştıran akıllı telefonlar günlük hayatın vazgeçilmezi konumuna gelmektedir.

 

Akıllı telefonlar çocuk, yetişkin veya ileri yetişkin olmak üzere herkesin kullanımına uygun tasarlanmaktadır. Öyle ki artık öğrenciler okulda boş zamanlarını doldurmak için telefonlarını okula götürmektedir. Öğrencilerin sınıfa kalem, defter getirmeksizin telefonlarını yanlarından ayırmamaları yaygın bir sorun haline gelmiştir. Bu sebeple bazı ülkelerde okullarda cep telefonu kullanılmamasına yönelik adımlar atılmaktadır.

 

TÜME(2012) 4700 katılımcı ile yapılan bir çalışmada katılımcıların %68’inin uyuduklarında cep telefonlarını yataklarının yanına koydukları, %16’sının yatak odasına koydukları, %13’ünün uyudukları odanın dışında bir odaya koydukları, %2’sinin diğer yerlere koydukları ve %1’nin arabasına bıraktıkları belirlenmiştir.

Akıllı telefonların bu kadar çok kullanımı ‘nomofobi’ye neden olmaktadır. Nomofobi cep telefonunun bağlantısını kaybetme korkusudur. Bağlantısız kalma korkusu, telefonu kaybetme, unutma, batarya bitmesi, şebeke çekmemesi gibi durumlarda yaşanabilmektedir.

Nomofobinin dışında insanların cep telefonları çalmadığı halde hayali olarak çaldığı ya da titrediğini duyumsadığı yaygınlaşmaktadır. Yapılan bir araştırmada hayali çalış ya da titremenin anksiyete ve depresyonla ilişkili olduğu belirlenmiştir.

Duyulan hayali çalma veya titreşim bireyin beklenti içerisine girmesine neden olmakta ve telefonu kontrol ettiğinde beklentisini karşılayacak herhangi bir bildirim almaması durumu hayal kırıklığı ve üzüntü yaşamasına neden olmaktadır. Tüm bu durumlar problemli akıllı telefon kullanımından kaynaklanmaktadır.

Akıllı telefon bağımlılığı teknoloji bağımlılığı sayılabilmektedir. İnternet ve telefon bağımlılığı davranışsal bağımlılık olmaları bakımından madde ve alkol bağımlılığından farklıdır.

 

Yapılan bir çalışmada akıllı telefon bağımlılığının dört bileşenden oluştuğu belirlenmiştir:

1.Tolerans (gittikçe daha fazla kullanım)

2.Yoksunluk (kullanılmadığı durumda anksiyete ve depresyon belirtilerinin görülmesi)

3.Obsesif-kompulsif belirtiler

4.Fonksiyonel bozukluklar (günlük yaşamın işleyişinin bozulması)

 

Peki akıllı telefonları bu kadar vazgeçilmez yapan nedir?

- Bireyin sosyal medya ya da aldığı mesajlardan dolayı kendisini değerli hissetmesi

- Kamera çalar saat, video kaydedici gibi özellikler

- Ucuz-pahalı olma durumuna göre statü sembolü olarak algılanması

- Özellikle gençlerde bağımsızlık hissi yaratması

- Sanal dünyayla bağlantı kurulması

- Karşı tarafa kolay ulaşılabilirlik sağlaması

- Eğlence ve oyun

 

Lin ve diğerleri(2015) tarafından yapılan bir araştırmada akıllı telefon bağımlıları için bazı kriterler belirlenmiştir.

1.Akıllı telefonla sürekli uğraşmak ve gün boyu açık tutmak

2.Akıllı telefon kullanma dürtüsüne karşı başarısız girişimler

3.Doyu sağlamak adına daha fazla kullanım

4.Kullanılmama durumunda anksiyete durumu

5.Niyet edilenden fazla kullanım

6.Fiziksel ve psikolojik problemlerin olduğu bilinmesine rağmen aşırı kullanıma devam edilmesi

7.Hoşa gitmeyen durumdan kaçış

8.Sosyal, mesleki ya da eğlenceli aktivitelerin akıllı telefon kullanımından dolayı reddi

9.Fiziksel zararlara neden olabilecek durumlarda dahi kullanma

 

Akıllı telefon bağımlılığını azaltmaya yönelik bazı öneriler:

- Kol saati kullanımı

- Sabah uyanmak için çalar saat kullanımı

- Gece uykusundan önce telefonu uzak mesafeye koymak ve sessize almak

- Bildirimleri her an kontrol etmek yerine belirli aralıklarla kontrol etmek

- Sosyal ortamlarda telefon kullanmamaya dikkat etmek

- Boş zamanları farklı değerlendirmek

- Yüz yüze iletişime özen göstermek

- Akıllı telefonların oluşturduğu olumsuzluklara farkındalık kazanma

- Özkontrol arttırma çalışmaları

- Uzmana başvurma

 

 

 

KAYNAKÇA

Ayas, T. Horzum, M.(2017).Teknolojinin olumsuz etkileri.Ankara:Vize yayıncılık

Savcı, M. Aysan F. (2017). Teknolojik bağımlılıklar ve sosyal bağımlılık.Düşünen adam. 30(3),202-216

https://www.e-psikiyatri.com/nomofobi-nedir-nomofobi-tedavisi-nasildir

 



Bu yazı 185 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI