X 20
Bugun...



SOMATOFORM BOZUKLUKLAR NEDİR?

Somatoform bozukluklar kavramı, çeşitli ruhsal hastalıklardan oluşan bir grubu ifade eder. Belirleyici özelliklerinden biri, belirsiz bedensel rahatsızlıklardır.

facebook-paylas
Güncelleme: 07-11-2019 22:19:27 Tarih: 07-11-2019 21:46

SOMATOFORM BOZUKLUKLAR NEDİR?

Belirsiz kelimesi, muayeneye sonucu mevcut rahatsızlığı izah edebilecek herhangi bir bedensel nedene rastlanılmamış olmasını ifade ediyor. Çeşitli uzuvlarda (örneğin sırt, karın, baş veya eklemler) ağrıların yanı sıra baş dönmesi, mide bulantısı, karın şişkinliği veya kalp rahatsızlığı ve solunum güçlüğü görülebilir.

Çoğu kişinin zaman zaman belirsiz bedensel rahatsızlıkları olur. Eğer bu rahatsızlıklar uzun süredir devam ediyorsa, bariz acı veriyor ve söz konusu kişinin günlük yaşantısını oldukça olumsuz etkiliyorsa, o zaman bir somatoform bozukluktan söz edilebilir.

 

Somatoform Bozukluklar Ne Sıklıkta Görülür?

Somatoform bozukluklar, depresyon ve korku bozuklukları ile beraber Almanya'da en sık görülen ruhsal hastalıklardandır. Yaklaşık olarak her 100 kişiden 12'si hayatında en az bir kez somatoform bozukluk yaşamıştır. Kadınlarda erkeklerin iki katı kadar rastlanır.

 

Hastalığın Farklı Şekil Veya Seyirleri Var Mı?

Somatoform bozukluklar farklı şekillerde kendini gösterebilir. Buna göre bazı hastalar birbirinden farklı çok sayıda belirsiz bedensel rahatsızlıktan muzdariptir. Bu hastalar örnek olarak ağrılardan, hazımsızlıktan (örneğin ishal) ve kalp/dolaşım rahatsızlıklarından (örneğin kalp çarpıntısı) şikayet ederler. Bu rahatsızlıklar çoğunlukla uzun yıllar sürer. Burada bir somatizasyon bozukluğu söz konusudur.

Bundan farklı olarak ağrı bozukluğunda ise, vücudun belli bir bölgesinde şiddetli ve sık sık aralıksız seyreden ağrılar görülür. Bu rahatsızlık türünde çoğu kez ilk aşamada bedensel bir neden tespit edilmiştir (örneğin bel fıtığı). Ancak söz konusu bedensel neden ortadan kaldırıldıktan sonra bile (örneğin ameliyat yoluyla) ağrıların devam ettiği görülür.

Hipokondriyak bozuklukta hastalar, ağır bir hastalığa yakalanmış olma korkusundan muzdariptirler (örneğin kanser). Mevcut bedensel rahatsızlıklar, ilgili hastalığın belirtileriymiş gibi yorumlanır. Korkulan hastalığın bulunmadığını gösteren muayene sonuçları, hastanın korkularını sadece kısa süreliğine hafifletir.

 

Somatoform Bozukluklar Nasıl Meydana Gelir?

Bir somatoform bozukluğun oluşumu, birden fazla nedeni olan karmaşık bir süreçtir. Somatoform bozukluklarda normal vücut işlemleri daha şiddetli algılanır ve bedensel bir hastalığın belirtisi olarak görülür. Çoğunlukla kişiye göre değişen bir tetikleyici söz konusudur (örneğin stres, hayat içindeki sıkıntı verici durumlar) ve bunlar normal bir bedensel tepkiye sebep olur. Kalp daha hızlı atmaya başlar, insan gerilir veya sinirsel mide ağrıları çeker. Bu durumda bazıları kendine “Bu ne anlama geliyor? Bende hangi hastalık var?“ sorusunu sormaya başlar. Sonuç olarak, insan rahatsızlıklarına dikkatini ne kadar yoğunlaştırırsa, rahatsızlıkların şiddeti o kadar artar.

Bu tür rahatsızlıkları olan kişiler, bu rahatsızlıkların nedenini bulabilmek için genelde tekrar tekrar hekimlere başvururlar. Ancak herhangi bir bedensel rahatsızlığın bulunmadığını gösteren pozitif sonuç bile hastaları sakinleştirmez. “Doktorlar tekrar tekrar benimle ilgilendiklerine göre mutlaka bir şeyler yolunda değil” diyerek daha çok tahminlerinde yanılmadıkları sonucunu çıkarırlar.

Öte yandan çoğu insan kendine dikkat etmeye eğilim gösterir. Ağrıları hafifletmek için bedensel faaliyetlerden sakınırlar. Bu sakınma davranışı kısa vadede işe yarasa da, uzun vadede bedensel durumun daha da kötüleşmesine ve böylelikle başka duyu bozukluklarına sebep olur. Bu döngü yüzünden rahatsızlıklar yıllar geçtikçe daha da kötüleşebilir ve hastanın yaşamını oldukça olumsuz etkileyebilir.

 

Bir Kişide Somatoform Bozukluk Olup Olmadığı Nasıl Anlaşılır?

Bedensel rahatsızlıklarda aile hekimi ilk danışılacak kişidir. Aile hekimi öncelikle hastayı esaslıca muayene eder veya mevcut bulguları masaya yatırır. Eğer rahatsızlıkların sebebini açıklayabilecek bir bedensel hastalık tespit edilemezse, bir uzman hekim (psikosomatik tıp veya psikiyatri alanında) veya psikoterapistle bir tanısal görüşme yapılması anlamlı olur. Bu görüşmelerde hastadan rahatsızlıkları ve yaşantısındaki güncel durum hakkında ayrıntılı bilgi vermesi istenir. Belirsiz bedensel rahatsızlıklar sık sık diğer ruhsal hastalıkların (örneğin korku hastalıkları, depresyonlar) belirtileri olarak ortaya çıkar. Bu yüzden rahatsızlıkların başka bir ruhsal hastalığa işaret edip etmediği de netleştirilir.

 

Somatoform Bozukluklar Nasıl Tedavi Edilir?

Bilimsel araştırmalar, psikoterapinin somatoform bozukluklarda etkili olduğunu gösteriyor. Psikoterapi, hastanın bedensel rahatsızlıklarıyla nasıl başa çıkabileceğini ve günlük işlerinin üstesinden nasıl gelebileceğini öğrenmesine yardımcı olur.

Terapideki unsurlar şunlar olabilir:

*Rahatsızlıklara rağmen bedeni yavaşça yeniden zorlamak

*Bedensel işlemleri bizzat değiştirmek. Örneğin; rahatlama hareketleri veya nefes alma teknikleri gibi.

İlaçlar da (psikofarmaka) belirli şartlar altında yardımcı olabilir. İlaç kullanılıp kullanılmayacağı veya hangi ilacın kullanılacağı, hekim ile hasta arasında kararlaştırılır.

Hafif rahatsızlıkları olan hastaların tedavisi ilk aşamada aile hekimi tarafından rahatlıkla yürütülebilir. Psikosomatik temel bakım ek kalifikasyonuna sahip aile hekimleri, bu konularda özellikle deneyimlidir. Eğer aile hekiminin tedavisi tek başına yeterli gelmezse, örneğin psikosomatik tıp ve psikoterapi alanındaki uzman hekimler , başvurulması gereken doğru kişilerdir.

 

Hastanın Arkadaş Veya Yakınları Neler Yapabilir?

Belirsiz bedensel rahatsızlıkları olan insanlar çoğunlukla belli bir şüpheyle karşılanır. Bu insanlar rahatsızlıklarını aktardıklarında çoğunlukla kuruntu yapmakla itham edilirler. Bu da ayrıca bir hayal kırıklığı ve huzursuzluğa neden olur.

Hasta yakınları ve arkadaşlarının hastalığın varlığını kabul etmeleri ve söz konusu kişinin yanında olmaları bu yüzden önemlidir. Ancak hastayı tamamen koruma altına almak, hastanın tüm görev ve bedensel yükümlülüklerini üstlenmek, hastalığın gidişatını olumsuz etkileyebilir. Bu yüzden, hasta yakınlarının zaman zaman terapi tedavilerine dahil edilmeleri ve hastalık belirtileri hakkında iyi bilgi edinmeleri tavsiye edilir.




Kaynak: https://www.psychenet.de/tr/ruhsal-saglik/bilgiler/somatoform-bozukluklar.html

Editör: Ali CENGİZ

Bu haber 74 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Gündem Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
  • BUGÜN
  • BU HAFTA
  • BU AY
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI