X 20
Bugun...



Deja Vu Hissine Kapılmanın Nedenleri Nelerdir?


facebook-paylas
Tarih: 22-09-2019 11:33

Deja Vu Hissine Kapılmanın Nedenleri Nelerdir?

Deja Vu Hissine Kapılmanın Nedenleri Nelerdir?

 

Hepimizin ‘‘Ama ben bu duyguyu veya bu anı daha önce yaşamıştım’’ dediğimiz anlar illa ki olmuştur. Peki herkesin başına gelen bu bilindik hissin nedenleri neler, neden oluşur?

Fransızca’da déjà (daha önceden) ve voir (görmek) kelimelerinden oluşan, Déjà vu (deja vü), yaşanılan bir olayı daha önceden yaşamışlık veya görülen bir yeri daha önceden görmüş olma duygusu, anı daha önceden yaşamışlık hâline denir. Olayın daha öncesinde yaşandığını hissedenler, detay ve neden kısmını genellikle hatırlamazlar. Deja vu bir hastalık değildir. Yapılan çeşitli araştırmalara göre, Deja vu beynin işleyişindeki küçük bir anomaliden kaynaklanmaktadır ve bu duygunun ara ara yaşanması dejavu hastası olduğunuz anlamına gelmez ancak, bu hissiyat sürekli olarak tekrarlanıyorsa o zaman hastalıktan şüphelenilebilir.

Deja Vu Kimlerde Görülür?

Şizofreni, anksiyete bozukluğu ve depresyon rahatsızlıkları olanlarda daha sık görüldüğü öne sürülüyor. Ancak yapılan araştırmalar, bu hastalıklarla Deja vu’nun bir bağlantısının olmadığını göstermektedir. Deja vu, en çok epilepsi hastalarında ortaya çıkıyor. Nöbet öncesinde bilinç açık iken ortaya çıkan deja vu, kişinin daha şiddetli ataklar geçirmesine neden olabiliyor. Bu nedenle özellikle çocukluk ve ergenlik dönemlerinde Deja vu çok fazla yaşanıyorsa doktora başvurulmalı ve epilepsi hastalığı olup olmadığı anlaşılmalıdır. Yetişkinlerde ise bu durumun yaşanması stres, yorgunluk veya diğer sebeplerden kaynaklanabilmektedir.

Deja Vu’nun Nedenleri

İlk kez 1876'da Fransız Fizikçi Emile Boiraç tarafından kullanılan dejavu kavramı, bilim literatüründe ise 1928'de Edward Titchener'in ‘Bir Psikoloji Kitabı’ isimli eserinde tanımlanmıştır. Dr. Titchener'e göre beyin, deneyime yönelik kesin bir algı üretmeden önce kısmi bir algı yaratmakta, bu kısmi algı da deja vu hissinin yaşanmasına neden olmaktadır.

Dejavunun bilimsel açıklamasında; Beynin sağ lobu ile sol lobunun milisaniyeden daha küçük bir zaman farkı ile çalışması, bir taraf diğer taraftan önce algıladığı için, geç algılayan taraf bu olayı daha önce yaşamış gibi olur. Sinir aksonlarındaki minik bir sapmadan kaynaklanır. Araştırmalardan elde edilen sonuçlara göre, temporal lob krizleri gelmeden hemen önce Deja vu yaşanabilmektedir. Bu yakınlık, nörolojik düzeyde anomoli yaratacak elektrik akımlarının Deja vu'ya neden olduğu sonucunu güçlendirmektedir.

Dejavu yaşamak herhangi bir rahatsızlığın belirtisi midir?

Deja vu hissi insanların çoğunluğu tarafından en az bir kez tecrübe edilir. Peki bu durum olası nörolojik rahatsızlıkların belirtisi midir? Başlangıçta dejavu hissinin şizofreni, anksiyete gibi nörolojik rahatsızlıklarla ilişkili olabileceği düşünülmüştür ancak şimdiye dek yapılan çalışmalarda bu ilişkiyi destekleyecek kesin bir sonuç gözlenmemiştir. Dejavu yaşamak bu tarz rahatsızlıklara sahip olunduğunu göstermez. Ancak anksiyete, epilepsi ve şizofreni rahatsızlıkları olan bireylerin daha çok dejavu yaşadığı belirlenmiştir. Bir iddia ise sıklıkla dejavu yaşamanın Alzheimer hastalığının habercisi olabileceğidir. Bu iddiayı destekleyen veriler kısıtlıdır. Dolayısıyla dejavu hissine kapılmakta korkacak bir şey yoktur ancak dejavu nörolojik rahatsızlıklara erken tanı konmasında yardımcı olabilir.

Seyahat dejavuyu tetikliyor

Dejavu genellikle belli yerlerle ilgilidir. Yeni bir yere gidip orada yeni tecrübeler yaşamak bu hissi tetikleyebilir. Zira tanımadığımız yerlerde, sanki oraya daha önce gitmişiz duygusu ile böyle bir şey olmadığı için o anıya sahip olmamızın mümkün olmadığı bilgisinden kaynaklanan "çatışma" potansiyeli daha fazladır. Araştırmalar, daha fazla seyahat edenlerin daha fazla dejavu duygusu yaşadığını gösteriyor.

Dejavuya hafızada anlık yanlış bağlantı neden oluyor

Sık ve yoğun dejavu nöbetleri geçiren insanları inceleyen bilim insanları, sorunun beyinde temporal lob adı verilen bölge ile bağlantılı olabileceğini tespit etti. Buradaki sinir bağlantılarında olmaması gereken bir anda ateşleme olduğunda sahte bir anı ve yaşanmışlık hissi ortaya çıkıyor. Bilimsel olduğu söylenemeyecek diğer teorilere göre ise iki paralel evrenin çarpışması ya da reenkarnasyon nedeniyle dejavu hissi yaşanıyor.

Dejavu, geleceği öngörebilme duygusu yaratabilir

Yoğun bir dejavu, olacakları önceden görme hissi de yaratabilir. Bunun nedeni, hafıza sistemimizin geleceği öngörmemize yardımcı olan ve gerekli önlemleri almamızı sağlayan bir işlev de görmesidir. Böylelikle aynı hataları yeniden yapmamız engellenmiş olur ve gelecek adımı tahmin edebilir hale geliriz. Bazen dejavuda beynin birkaç bölgesi birden devreye girdiğinde duygular ve birikmiş görsel ipuçları da etkilenerek geleceği görme hissinin ortaya çıkmasına neden olabilir.




Kaynak: https://www.sozcu.com.tr/2018/saglik/dejavu-nedir-iste-dejavunun-nedenleri-ve-merak-edilenleri-oub2-2451720/ http://www.milliyet.com.tr/gundem/dejavu-nedir-neden-kaynaklanir-2658539

Editör: Gülsüm TÜRKELİ

Bu haber 94 defa okunmuştur.


Etiketler :

FACEBOOK YORUM
Yorum

İLGİNİZİ ÇEKEBİLECEK DİĞER Gündem Haberleri

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI YUKARI