Bugun...


Rana LİVKÖŞKEROĞLU

facebook-paylas
ÇOCUKLARDA OKUL FOBİSİ
Tarih: 02-07-2019 17:39:00 Güncelleme: 02-07-2019 17:39:00


Okul fobisi terimi ilk kez 1941 yılında, Johnson ve arkadaşları tarafından kullanılmış olup, okula gitmekten kaçınma ile ilgili anksiyeteyle karakterize bir çocukluk sendromu olarak tanımlanmıştır (Görgü, 2012). Daha açık bir ifadeyle izah etmek gerekirse, çocuğun okula gitmek istememesi sebebiyle ağlaması, okula gidiş saatine yakın birtakım fiziksel yakınmaların olması ve anneden ayrılmak istememe durumlarıdır. Ayrılma kaygısı yaşayan çocuk, ailesinden ve sevdiklerinden ayrılmayla ilgili bir kaygı yaşar. Bu durum 4 haftadan fazla sürer ve kaygısını çoğu zaman öfke ve depresyon şeklinde dışa vurur. Okul fobisi konusunda çocuğa yardım edilmediği durumlarda ise yetişkin dönemlerde çeşitli problemlere sebep olabilmektedir. Konuyla ilgili yapılan boylamsal çalışmalarda, çocuklukta görülen okul fobisinin yetişkinlikteki panik bozuklukla, kaygı bozukluğuyla ve duygudurum bozukluğuyla ilişkili olduğu gösterilmiştir.

Duygulu’nun (2011) yaptığı çalışmaya göre okul sendromu olarak da adlandırılan bu durumun tipik olarak 6 belirtisi vardır:

1- Çocukta belirgin olarak görülen istek, heves ve enerjide azalma,

2- Uyku düzeninde bozulma ve uykusuzluk,

3- Aşırı bir biçimde alınganlık ve sinirlilik,

4- Sebepsiz ya da olur olmaz şeylere ağlama,

5- Baş ve karın ağrısı, mide bulantısı, kusma gibi fiziksel ama aslında psikolojik kaynaklı rahatsızlıklar,

6- İştahsızlıktır.

Çocukların okula gitmek istememelerindeki ilk neden, ebeveyn ile çocuk arasındaki bağın gereğinden fazla güçlü olmasıdır. Duyusal motor dönemdeki çocukların nesne sürekliliğinin olmamasıyla benzerlik kuracak olursak, okula yeni başlayan çocuklar da anne ve babalarından sonsuza dek ayrıldıklarını zannederler ve akşam yine görüşebileceklerini kavrayamazlar. Diğer bir neden de anne/babasının evdeki küçük kardeşle baş başa zaman geçireceğini düşünerek buna tahammül edememesidir. Anne/babanın çocuk okuldayken küçük kardeşle birlikte ‘okula giden kardeşi özlediğinizi ifade eden resimler yaparak onu çok sevdiğinizi ve özlediğinizi, ama okula gitmesi gerektiğini’ anlatabilmek amacıyla yararlı olabilmektedir. Diğer bir sebep ise çocuğun kalabalıktan, yabancılardan ve kendinden yaşça büyük çocuklardan korkuyor olmasıdır. Özellikle çekingen çocuklarda telafisi güç durumlara sebep olacağından böyle bir durumda psikolojik destek alınması gerekmektedir.

Peki okul fobisi olan çocuğa nasıl davranmalıyız? Çocuk okula gitmemek için direttiğinde ailelerin yaptıkları en büyük hata, çocuğu o gün okula göndermemektir. Ağladığı için okula gitmeyen çocuk, ağlamanın işe yaradığını düşünerek sonraki günler yine aynı yöntemi uygulayacaktır. Bu yüzden okula alışabilmesi için ilk bir ay çocuğa gerekli açıklamayı yaptıktan sonra verdiği tüm tepkilere rağmen çocuğu okula bırakmak gerekir. Okula gitmek istemeyen çocuğa sinirlenmenin durumu değiştirmeyeceği aşikâr olmakla birlikte, tam tersine daha ciddi tepkiler vermesine yol açabilir. Sakin ve iletişime açık bir tavır takınarak çocukla neden okula gitmek istemediği konusunda konuşulmalıdır. Özellikle daha önce okul deneyimi yaşamamış çocuklar neden bu kadar uzun sürede evden ayrı kalması gerektiğini anlayamaz ve evde istenmediğini düşünür. Bu yüzden çocuk, okulun önemi konusunda net bir şekilde bilgilendirilmelidir. Çocuğu okula bırakırken ki vedalaşmalar, işin en can alıcı kısmıdır. Uzun süren vedalaşmalar çocuğu daha da duygusallaştırır. Bu nedenle okula gittikten sonra sarılıp öperek hemen ayrılmak en doğru davranıştır. Çocuk okula gitmemek için ağladığında onunla dalga geçmekten, ona kızmaktan, bağırmaktan ya da durumu hafife almaktan kaçınmak gerekir.

Son olarak, Terziköy'e (2018) göre, okula yeni başlayacak çocuklar için ön hazırlık yapılması okul fobisini önemli ölçüde azaltan etmenlerdendir. Yapılan araştırmalarda, çocuğun okula başlamasına bir yıl kala, zaman zaman ‘yakında okula başlayacağı’ bilgisi verilen çocukların daha düşük oranda okula gitmeyi reddettikleri görülmüştür. Okula başlamadan birkaç hafta önce okulu ziyaret etmek, orada neler yapabileceğinden bahsetmek, mümkünse öğretmeniyle tanıştırmak, kendinden birkaç sınıf ileride olan çocuklarla tanıştırıp okulu özendirmek çocuğu psikolojik olarak okula hazırlayacaktır.

 

Kaynakça

Duygulu, S. (2011). Okul fobisi/Okul sendromu. Erişim tarihi: 09.06.2019, https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_7368.htm

Görgü, E. (2012). Okul reddi/okula gitmek istemeyen çocuklar ya da okul fobisi. Erişim tarihi: 10.06.2019, https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_9210.htm

Terziköy, E. (2018). Okul fobisi/okul reddi/ayrılma güçlüğü. Erişim tarihi: 09.06.2019, https://www.tavsiyeediyorum.com/makale_19924.htm



Bu yazı 173 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI