Bugun...


Psk.Dan. Mücahit AVCI

facebook-paylas
ZEİGARNİK ETKİSİ
Tarih: 15-01-2019 13:18:00 Güncelleme: 15-01-2019 13:18:00


Zeigarnik  Rus psikiyatr Bluma Wufona Zeigarnik tarafından ortaya atılmış ve hayatımızın birçok alanında karşımıza çıkmakta. Öyleki şuan bu yazıyı okurken bile beyniniz zeigarnik etkisinde. Peki nedir bu zeigarnik?

    Rus psikiyatr Zeigarnik 1920’li yıllarda kalabalık bir grup arkadaşıyla bir restorana gitmiş ve garson, kalabalık grubun siparişlerini hiçbir yere not almadan kafasında tutup siparişleri getirmiştir. Zeigarnik bu durumdan çok etkilenmiş, hesabı ödeyip restorandan çıktıktan kısa bir süre sonra geri dönmüş ve garsona bu kadar siparişi not almadan nasıl aklında tuttuğunu sormuştur. Garson ise kalabalık grubu hatırlamadığını dahi söylemiş ve  siparişleri aklına yazıp, yemeklerin ilgili kişilere ulaştırılmasını sağladıktan sonra siparişleri aklından sildiğini ifade etmiştir. Zeigarnik bu durumdan etkilenmiş ve bu alanda çalışmalara başlamıştır.

    Zeigarnik bu olayla ilgili bir grup insana çeşitli görevler vermiş ve görevlerden bazılarını yarıda kesmiştir. Daha sonra deneklere hangi görevi hatırladıkları sorulduğunda deneklerin çoğunluğu yarıda kesilen görevleri hatırladığını ifade etmiştir.

Zeigarnik etkisini gösteren birçok çalışma da daha sonra psikoloji literatürüne girmiştir. Bunlardan birisi Kenneth McGraw’ın deneyidir. Zeigarnik deneylerinden altmış yıl sonra, Kenneth McGraw, deneye katılan deneklerden belli bir ödül karşılığında olmak üzere zor bir yapbozu yapmalarını istemiştir. Deney başladıktan belli bir süre sonra hiç kimseye, yapbozu tamamlamasına fırsat verilmemiş, deneyin bittiği söylenmiştir ve deneklere, yapbozları tamamlamadıkları halde ücretleri ödenmiştir. Deneyi tertipleyen uzmanlar, deneyin yapıldığı ortamdan ayrılmışlar ancak deney, asıl bundan sonra başlamaktadır.  Deneye katılanların büyük çoğunluğu, kendilerinden istenmediği halde, deneyin yapıldığı ortamda kalarak yapbozu tamamlamaya devam ettmişlerdir.

Zeigarnik etkisi günlük hayatımızda her alanda karşımıza çıkabilmekte ve siz fark etmeseniz de zihniniz arkaplan da hala işlem yapmaya devam etmektedir. Örneğin; internetten bir diziye başladınız ve bir zaman sonra diziyi yarıda kestiniz arada sırada dizi hala aklınıza gelmeye devam ediyor olmalı… Bir kitaba başladınız ve belli bir süre okuduktan sonra araya birtakım işler girdi ve kitap okumayı uzunca bir süre ertelediniz. Muhtemelen kitabı bitirinceye kadar o kitap zihninizin bir köşesinde kalmaya devam edecektir. Yarım kalan aşkları unutamadığımızdan aslında aşk acısı çekiyor olabiliriz. En basitinden izlediğimiz dizilerde bölüm sonlarında muhakkak etkileyici bir sahne olur ve sahne yarıda kesilir. Siz o sahneyi sürekli zihninizde tamamlamaya çalışırsınız ve bir sonraki bölümde o sahne gösterilene kadar aklınızdan çıkmaz. Bütün bu yarım kalan işler zihnimizde çalışmakta olduğundan bir an önce bu işlemleri sonlandırmalıyız. Çünkü beyin yarım kalan işlere odaklanamaz ve yarım işten sonra başka önemli bir iş gelirse önemli işe kendini veremez. Tabiki de yarım kalan işler de zamanın etkisine bağlı olarak unutulur fakat bu uzun bir süreçtir.

Bütün bunlardan bir ders çıkarmak gerekirse, yeni bir işe başlamadan önce yarım bırakılan işin tamamlanması için zihnin bir baskı oluşturduğu söylenebilir. Bu yüzden, işleri sürekli ertelemek zihni sürekli meşgul eden birçok düşünce anlamına gelir. Zeigarnik Etkisi’nin getirdiği erteleme hissinden kurtulabilmek için o işe herhangi bir yerden başlamak gerekir. Ne demişler: “Başlamak, bitirmenin yarısıdır.” çünkü başladıktan sonra içinizde tamamlamak için bir dürtü oluşacaktır. İşi tamamladığınızda da etkiden ve o içinizi kemiren yarım kalmışlık hissinden tamamen kurtulmuş oluruz.

Zeigarnik etkisi eğitimde de kullanılabilir. Özellikle öğrenciler, ders çalışma biçimlerini daha verimli hale getirmek için Zeigarnik etkisinden yararlanabilirler. Derslere bir oturuşta çalışmak yerine, aralar verip, aralarda başka şeylerle uğraşıp tekrar çalışmaya dönmek, çalışılan dersin daha iyi öğrenilmesini sağlayacaktır. Çalışılan ders aniden bölündüğünde zihnin tamamlamak istemesinden dolayı akılda kalıcılığını sürdürmektedir.

Zihnimizde yarım kalan işler bizi bitkin düşürür ve stres yaratır bu nedenle zihnimizdeki işleri kısa sürede bitirip işlerimizi parçalara bölerek çalışmalar yapıp kendimizi tanıyıp ona göre işler üstlenmek mantıklı olacaktır.

KAYNAKLAR

http://www.psikologankara.net/zeigarnik-etkisi-nedir.html

https://www.bilgiustam.com/zeigarnik-etkisi/

https://ceotudent.com/yarim-kalan-seyleri-neden-unutamiyoruz-zeigarnik-etkisi

http://www.aktuelpsikoloji.com/eski-iliskilerimizi-neden-unutamadigimizi-bilimsel-olarak-aciklayan-kavram-zeigarnik--17910h.htm

https://www.fikriyat.com/psikoloji/2018/10/12/tamamlanmamis-keskelerin-zihin-muhasebesi-zeigarnik-etkisi

http://psikomotto.com/zeigarnik-etkisi-nedir-stres-yonetiminde-zeigarnik/

    4



Bu yazı 1105 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
SON YORUMLANANLAR
  • HABERLER
  • VİDEOLAR
HABER ARŞİVİ
YAZARLAR

Web sitemize nasıl ulaştınız?


HABER ARA
Bizi Takip Edin :
Facebook Twitter Google Youtube RSS
YUKARI