Bugun...


Psk.Dan. Gamze BOZKAYA


Facebookta Paylaş









SORUMLULUK GELİŞTİRME SÜRECİ
Tarih: 27-11-2018 09:30:00 Güncelleme: 27-11-2018 09:30:00


Bir arada yaşarken yaptığımız görev dağılımını düşünün. Bazıları o kadar doğal gelişiyor ve ilerliyor ki yetişkinler olarak biz artık bunun farkında bile değiliz. Yalnızca yapılması gereken sorumluluklar aksadığında bunu hızlıca fark ediyoruz. Bu sorumluluklarını en sık aksatan bireyler de toplum içinde yaşamaya yeni yeni alışan küçük adamlar yani çocuklarımız oluyor.

Sorumluluk, bireyin kendisiyle ilgili olan konularda üzerine düşeni yapması ve sonucunda olacakları da kabullenmesi olarak ifade edilebilir. Genellikle ilkokul çağına gelmiş çocuklardan itibaren sorumluluk konusu gündemimize gelse de sorumluluk eğitimi ortalama 3 yaştan sonra başlanması gereken bir eğitimdir.

Sorumlu çocuklar yetiştirmek için en çok dikkat edilmesi gereken konu çocuğun yaşına göre sorumluluk vermektir. Çocuğun yapabileceğinin çok altında veya çok üstünde görevler vermek bu süreci olumlu etkilemeyecektir. Bunun yanında sorumluluk eğitimine yavaş yavaş adım atmaya başladıysanız, alışma süreci boyunca sorumlulukları çocuğunuza sık sık hatırlatmanız gerektiğini kabullenmelisiniz. “Sürekli ben söylüyorum bir kere de kendin yap.” cümlesi çözümden oldukça uzaklaşmamıza sebep olur, bir geçiş dönemi olduğunu bilin ve ona göre devam edin.

Çocuğunuza sorumluluk vermeye başladığınız zaman bunu görsel hale getirin. Yaşına göre resimli veya yazılı olarak hazırlanmış, çocuğun yaşam alanının yakınlarına asabileceğiniz bir düzen tablosu çocuğun konuya motive olmasına yardım eder. Aynı zaman unutmasının da kısmen önüne geçmiş oluruz. Bu düzen tablosu sadece çocuğa yönelik hazırlandığında çocuğun durumu “her şeyi neden ben yapıyorum” şeklinde algılamasına sebep olabilir. Bu nedenle çocuğun sorumluluk geliştirme süreci boyunca bu düzen tablosunda evdeki herkesin yaşına uygun ve adil olarak dağıtılmış görevleri listelenebilir.

Sorumluluk kazanma sürecinde çocuğun içsel motivasyonunu sağlamak sürecin en kritik parçası denebilir. Her insan yaptığı işin sebebini bilmek ve yaptıklarıyla ilgili takdir edilmek ister. Özellikle öğrenme sürecindeki bu olumlu dönütler o davranışı tekrarlama ihtimalimizi de artırır. Yani bu süreç boyunca çocuğunuzun “ben başarabilirim”, “ben de bir işe yarıyorum” şeklinde hissetmesini sağlamak gerekir. Sorumlu davranışlar gösterdiğinde takdir etmek, memnuniyetinizi dile getirmek, özgüvenli hissetmesini sağlayacak cümleler kurmak, başarı hissini tattırmak oldukça önemlidir. Yine bu süre boyunca çocuğun atladığı ve yapmadığı sorumlulukları sık sık hatırlatıp eleştiri yapmak yerine uygun yaptığı her davranışı vurgulamak, olumlu ve doğru davranışları daha çok gündeme alıp konuşmak daha faydalı olur. Bu süreç boyunca çocuğunuzun sorumlulukları ile ilgili seçim yapmasına izin verin, sorumluluklarını yapabildiği görevlerden seçtiğiniz için yapamadığında ekstra yardımcı olmayın motive edin, başarısını da başarısızlığını da tek başına yaşaması için ona ortam sağlayın; ancak ters giden durumlardan sonra asla ondan umudunuzu kesmiş gibi davranmayın, yapabileceğini ona hissettirin ki yapabilsin.

3-5 Yaş Çocuğuna Verebileceğiniz Bazı Sorumluluklar (Örnektir)

Oyun bitiminde oyuncaklarını kaldırmak

Tek başına yemek yemek

Tek başına elini yıkamak

6-10 Yaş Çocuğuna Verebileceğiniz Bazı Sorumluluklar (Örnektir)

Öncelikle ödevleri en temel sorumluluğudur.

Odasını/oyuncaklarını toplamak

Kendisine sandviç vb hazırlamak

Kirlilerini sepete koymak

Evdeki çiçekleri sulamak

Yedikten sonra tabağını kaldırmak

Alışverişe yardım etmek

Arkadaşlarını evde ağırlamak

Ergen Veya Gençlerin Yapabilecekleri Bazı Sorumluluklar (Örnektir)

Odasını/yatağını toplamak

Küçük kardeşin bakımına yardım etmek

Sofra kurup kaldırmak

Evi süpürmek

Kendisine basit yemekler yapmak

Alışverişe gitmek

Eve dönüş saatlerine uymak

Tek başına toplu taşıma araçlarına binmek

Tüm bu verilenler örnektir ve çocuğunuzun yaşına göre ekleme çıkarmalar yapabilirsiniz. Bu sorumlulukları sağlamasına yardım etmek için kendinizce geliştirdiğiniz küçük yöntemlere başvurabilirsiniz. Örneğin odasını toplamayan bir çocuğun tüm hafta boyunca ortalıkta bıraktığı eşyaları bir kutuya toplayın ve hafta sonu onları yerlerine yerleştirmeye teşvik edin, hatırlatın.

Özetle sorumluluk geliştirme sürecindeki ilk dikkat edilmesi gereken nokta çocuğun yaşına uygun sorumlulukları hep birlikte belirleyip bununla ilgili bir düzen tablosu oluşturmaktır. Sonrasında siz de sorumluluklarınızı yerine getiren bir ebeveyn olarak çocuğunuza örnek olduğunuz sürece küçük zorluluklara rağmen sorumluluk duygusu kazanmış kendi ayakları üzerinde duran bir çocuk yetiştirmeniz pek tabii mümkün olacaktır.

 

KAYNAKLAR

Pulat, F. (2016). Kitaplarla Ve Filmlerle Aile Eğitimi. Ankara: Efil Yayınevi.

Karatekin, N. (Ed.) (2014). Helik Değerler Eğitimi Anne Baba Kitabı: Sorumluluk. İstanbul: Edam

http://www.guncelegitim.com/haber/9719-cocuklar-yaslarina-gore-hangi-sorumluluklari-alabilir.html

 



Bu yazı 206 defa okunmuştur.

FACEBOOK YORUM
Yorum

YAZARIN DİĞER YAZILARI

ÇOK OKUNAN HABERLER
YAZARLAR
SON YORUMLANANLAR
FOTO GALERİ
  • 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
    19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  • Yarışmadan Cevaplar :)
    Yarışmadan Cevaplar :)
  • Capsler-1
    Capsler-1
  • Capsler-2
    Capsler-2
  • Capsler-3
    Capsler-3
  1. 19-20 Haziran Şemdinli Projesi
  2. Yarışmadan Cevaplar :)
  3. Capsler-1
  4. Capsler-2
  5. Capsler-3
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
  • Şizofreni
    Şizofreni
  • Gülmek en iyi ilaçtır
    Gülmek en iyi ilaçtır
  • NewsPDR Kimdir?
    NewsPDR Kimdir?
  1. Şizofreni
  2. Gülmek en iyi ilaçtır
  3. NewsPDR Kimdir?
VİDEO GALERİ
YUKARI